ΑΚΚΕΛ: Ευλογιά, Αποζημιώσεις και Σκιές Σκανδάλου - Ποιος Κερδίζει από τη Θανάτωση των Ζώων;

 

Την ώρα που η ευλογιά εξαπλώνεται, η επιλογή της Πολιτείας να θανατώνει τα ζώα αντί να τα εμβολιάζει, δεν φαίνεται να είναι μόνο υγειονομική. Είναι οικονομικά και θεσμικά ύποπτη. Στην πραγματικότητα, δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η καταστροφή ζωικού κεφαλαίου παράγει χρήμα για ορισμένους.

 

Τί προβλέπεται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο; Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 687/2020 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: Οι ενισχύσεις για καταστάσεις κρίσης υγειονομικού χαρακτήρα, όπως ζωονόσοι, μπορούν να καλυφθούν από το γεωργικό αποθεματικό της Ε.Ε.

 

Οι δαπάνες περιλαμβάνουν:

• Αποζημίωση παραγωγών
• Υγειονομικά μέτρα (θανάτωση, ταφή)
• Προληπτικές ενέργειες, όπως εμβολιασμοί εφόσον συντρέχουν ειδικές συνθήκες.

Η ερμηνεία του άρθρου 4 §3 του Κανονισμού αφήνει διακριτική ευχέρεια στα κράτη-μέλη να ζητήσουν εμβολιασμό αντί θανάτωσης.

 

Σε εθνικό επίπεδο, η ΚΥΑ 1271/236217/2024 ορίζει την αποζημίωση για θανάτωση μικρών μηρυκαστικών λόγω ευλογιάς, με μέγιστο ποσό 500€/ζώο, αλλά χωρίς υποχρεωτική αιτιολόγηση της περικοπής ή του τελικού ποσού που λαμβάνει ο παραγωγός. Πού εντοπίζεται η σκιά:

 

• Οι κτηνοτρόφοι λαμβάνουν τελικά 128€–160€ ανά ζώο, χωρίς να γνωρίζουν πώς κατανέμονται τα υπόλοιπα. 
• Η άρνηση για εμβολιασμό από το ΥΠΑΑΤ στηρίζεται σε μη υποχρεωτικές οδηγίες και όχι σε νομική απαγόρευση.
• Η άρνηση αυτή συντηρεί τις θανατώσεις και τη ροή των κονδυλίων, κάτι που δημιουργεί υπόνοιες σκοπιμότητας.

 

 

Νομοθετικές και πολιτικές απαιτήσεις

 

 

Εξαγωγές ή Ζωικό Κεφάλαιο; Το ψευτοδίλημμα της Πολιτείας. Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης επικαλείται ότι ο εμβολιασμός ενδέχεται να περιορίσει τις εξαγωγές προϊόντων ζωικής προέλευσης, τόσο σε τρίτες χώρες όσο και εντός Ε.Ε.. Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι διαφορετική:

 

• Οι εξαγωγές που ενδέχεται να επηρεαστούν είναι ποσοτικά μικρές σε σχέση με το σύνολο του ζωικού κεφαλαίου που χάνεται λόγω θανάτωσης.
• Η Ελλάδα έχει ήδη θανατώσει πάνω από 200.000 ζώα από το 2024 με ανυπολόγιστες συνέπειες στην παραγωγή, την αναπαραγωγή και την οικονομική βιωσιμότητα των μονάδων.
• Ακόμα και αν χαθούν 10.000–20.000 εκατομμύρια από εξαγωγές, αυτό είναι ασύγκριτα μικρότερο από την απώλεια του 10% των 10 εκατ. πραγματικών αιγοπροβάτων.

 

Το πραγματικό δίλημμα δεν είναι «εμβολιασμός ή εξαγωγές». Το πραγματικό δίλημμα είναι:  Θα σώσουμε τα κοπάδια μας ή θα συνεχίσουμε να τα θυσιάζουμε για να μην ενοχλήσουμε τις αγορές;

 

Το ΑΚΚΕΛ ζητά:

 

1. Άμεση τροποποίηση της ΚΥΑ ώστε:

   - Να αιτιολογούνται πλήρως οι αποζημιώσεις

   - Να επιτρέπεται η επιλογή εμβολιασμού όπου αυτό είναι επιστημονικά εφικτό

 

2. Δημόσια ανάρτηση της λογιστικής κατανομής των κονδυλίων:

   - Ποιό ποσό αφορά αποζημιώσεις

   - Ποιό αφορά ταφή και διοικητική διαχείριση

 

3.Προσφυγή στον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 687/2020 για την έγκριση εμβολιαστικών πρωτοκόλλων, όπως προβλέπεται στην παρ. 4 άρθρου 3.

 

 Δεν είναι απλώς θέμα υγειονομικής επιλογής. Είναι θέμα Δημοκρατίας.

 

Το να θυσιάζονται ζώα με ασάφεια για το πού πηγαίνουν τα χρήματα, είναι παραβίαση του δικαιώματος του κτηνοτρόφου στην θεσμική διαφάνεια. Επιπλέον, το να αποκλείεται η δυνατότητα εμβολιασμού - όταν νομικά επιτρέπεται - δείχνει ότι κάποιος φοβάται τη θεραπεία, γιατί θησαυρίζει με την καταστροφή.

Επίσης η άσκοπη θανάτωση των ζώων, ενώ θα μπορούσαν να σωθούν με τον εμβολιασμό συντελεί ζωοκτονία με πρόθεση. Η πρόθεση πρόκλησης θανάτου σε ζώο (ζωοκτονία) τιμωρείται από το νόμο με ποινές φυλάκισης και χρηματικές ποινές. Συγκεκριμένα, ο νόμος προβλέπει κάθειρξη μέχρι 10 έτη και χρηματική ποινή από 50.000 έως 1.000.000 δραχμές σύμφωνα με τον Άρειο Πάγο. Επιπλέον, οι ποινές αυξάνονται αν η ζωοκτονία τελείται από δύο ή περισσότερα άτομα από κοινού, ή αν συντρέχουν επιβαρυντικές περιστάσεις.

Επίσης, υπάρχουν πρόστιμα και άλλες κυρώσεις που μπορούν να επιβληθούν σε περιπτώσεις κακοποίησης ζώων, όπως αναφέρεται σε σχετική νομοθεσία.