Ο Σωκράτης Φάμελλος έκανε ένα βήμα πίσω για να προχωρήσει η Αριστερά χίλια μπροστά. - Γράφει ο Λάμπρος Παπαδής

 

Η σημερινή συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ είχε όλα τα χαρακτηριστικά μιας κρίσιμης πολιτικής καμπής. Η συζήτηση, οι τόνοι, οι αναφορές, αλλά κυρίως η εισήγηση του Σωκράτη Φάμελλου, κατέδειξαν ότι το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης βρίσκεται μπροστά σε μια απόφαση ιστορικού βάρους: αν θα συνεχίσει να σπαράσσεται από εσωτερικές έριδες και προσωπικές στρατηγικές ή αν θα κάνει το άλμα προς μια νέα εποχή πολιτικής ενότητας και κοινωνικής απήχησης.

Ο Σωκράτης Φάμελλος στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων. Με λόγο καθαρό, νηφάλιο αλλά και αποφασιστικό, κάλεσε σε πολιτική συμπόρευση με τον Αλέξη Τσίπρα, τον ηγέτη που εξακολουθεί να εμπνέει ευρύτερα στρώματα της κοινωνίας και να συμβολίζει την προοδευτική προοπτική. Ο επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΣΥΡΙΖΑ απέδειξε ότι αντιλαμβάνεται όχι μόνο τη θεσμική του θέση, αλλά και τη βαθύτερη αγωνία του κόσμου της Αριστεράς: την ανάγκη υπέρβασης του μικρού, του εσωστρεφούς, του παραταξιακού.

Σε μια εποχή που οι προοδευτικές δυνάμεις δέχονται πίεση, που η κοινωνία ασφυκτιά ανάμεσα στην οικονομική ανασφάλεια και την πολιτική απαξίωση, η στάση Φάμελλου αποτέλεσε παράδειγμα πολιτικού ρεαλισμού και ευθύνης. Αντί να επιμείνει σε μικροκομματικές ισορροπίες, άκουσε τη φωνή της κοινωνικής βάσης, που ζητά ενότητα, σύνθεση, κοινό βηματισμό. Δεν δίστασε να κάνει ένα βήμα πίσω, όχι από αδυναμία, αλλά από συνείδηση ότι μόνο έτσι μπορούν να γίνουν χιλιάδες βήματα μπροστά – για την Αριστερά, την παράταξη και, τελικά, για τη χώρα.

Η τοποθέτησή του υπήρξε μια πράξη πολιτικού μεγαλείου. Ο Φάμελλος δεν αρκέστηκε σε εύκολες διακηρύξεις περί ενότητας, αλλά μίλησε τη γλώσσα της πράξης. Αναγνώρισε την ανάγκη να υπάρξει πολιτική συνύπαρξη, θεσμική συνέχεια και ιδεολογική ωρίμανση. Να γίνει η επόμενη μέρα του ΣΥΡΙΖΑ μια συλλογική προσπάθεια, όχι μια ακόμη διαμάχη προσώπων και μηχανισμών.

Η πολιτική του πρόταση είχε βάθος και προοπτική. Ξεπερνούσε τα όρια μιας κομματικής διαδικασίας και άνοιγε δρόμο σε μια στρατηγική ανασύνταξης ολόκληρου του προοδευτικού χώρου. Επέλεξε τη δύσκολη, αλλά υπεύθυνη οδό της συνεννόησης, αναγνωρίζοντας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν μπορεί να σταθεί απέναντι στη Δεξιά αν δεν καταφέρει πρώτα να σταθεί όρθιος μέσα του.

Απέναντι σε αυτή τη στάση πολιτικού ρεαλισμού, δυστυχώς, υπήρξαν και φωνές που κινήθηκαν στην αντίθετη κατεύθυνση. Ο Παύλος Πολάκης, γνωστός για τη ρητορική του έντασης και την αδυναμία του να αποδεχθεί συλλογικές αποφάσεις, μίλησε για «νέα διάσπαση». Μια τοποθέτηση που περισσότερο θύμιζε φοβικό ανακλαστικό παρά πολιτική ανάλυση. Αντί να αναγνωρίσει τη σημασία του ανοίγματος, εγκλωβίστηκε στη λογική της εσωτερικής περικύκλωσης, της διαρκούς καχυποψίας και του ιδεολογικού ιδιοκτησιασμού.

Ο Πολάκης και όσοι συμμερίζονται τη στάση του φαίνεται πως αδυνατούν να αντιληφθούν τις συνθήκες των καιρών. Ζουν ακόμη σε μια εποχή όπου ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να λειτουργεί ως κλειστός μηχανισμός, ως κομματικό τιμάριο και όχι ως μεγάλη παράταξη με λαϊκό έρεισμα και προοδευτικό ορίζοντα. Αντιμετωπίζουν το κόμμα ως ιδεολογικό κτήμα, λες και οι ιδέες της Αριστεράς μπορούν να περιχαρακωθούν σε μια εσωτερική αυλή. Όμως η πολιτική δεν ανήκει στους λίγους – ανήκει σε όσους την υπηρετούν με ανοιχτό μυαλό, ευθύνη και κοινωνική ευαισθησία.

Η στάση Φάμελλου ανέδειξε την ειδοποιό διαφορά ανάμεσα στην πολιτική ωριμότητα και την πολιτική εμμονή. Εκείνος μίλησε για σύνθεση, οι άλλοι για διαχωρισμό. Εκείνος για την ανάγκη μιας νέας αρχής, οι άλλοι για την αναπαραγωγή του ίδιου κύκλου εσωστρέφειας. Και αυτή η διαφορά είναι που καθορίζει τελικά ποιος συμβάλλει στη συλλογική προοπτική και ποιος εγκλωβίζεται στην προσωπική του αυτάρκεια.

Η κοινωνία παρακολουθεί. Βλέπει ότι υπάρχουν πολιτικά στελέχη που μπορούν να υπερβούν τις παλιές νοοτροπίες, που δεν φοβούνται να συνεργαστούν, να ακούσουν, να σεβαστούν τη δημοκρατική έκφραση της βάσης. Ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να ξανακερδίσει την εμπιστοσύνη του λαού μόνο αν αποδείξει ότι είναι ικανός να λειτουργήσει ως μεγάλος, ενωτικός φορέας της προοδευτικής παράταξης – όχι ως άθροισμα προσωπικών στρατηγικών.

Η πολιτική γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ σήμερα κατέγραψε αυτή την αντίθεση. Από τη μία, το κάλεσμα Φάμελλου για ενότητα και ρεαλισμό· από την άλλη, η αμηχανία όσων δεν θέλουν να δουν τη νέα πραγματικότητα. Η ιστορία, όμως, δεν περιμένει. Οι κοινωνικές διεργασίες προχωρούν και οι πολίτες ζητούν απαντήσεις – όχι εσωτερικούς καβγάδες.

Ο Σωκράτης Φάμελλος, με τη στάση του, έδειξε ότι κατανοεί πως η πολιτική δεν είναι πεδίο προσωπικής δικαίωσης, αλλά συλλογικής ευθύνης. Έδωσε το παράδειγμα της υπεύθυνης ηγεσίας, αυτής που προτιμά να υποχωρήσει προσωπικά για να προχωρήσει συλλογικά ο τόπος. Και αυτό είναι ίσως το πιο καθαρό μήνυμα προς όλους όσοι επιμένουν να μετρούν τον ΣΥΡΙΖΑ με τα μέτρα του χθες.

Η Αριστερά χρειάζεται ανθρώπους που βλέπουν μπροστά, όχι πίσω. Που μπορούν να συνθέσουν και όχι να διχάσουν. Ο Σωκράτης Φάμελλος έδειξε σήμερα ότι ανήκει σε αυτή τη σχολή πολιτικής σκέψης – και ίσως, χάρη σε αυτό το βήμα του, να αρχίζει η δύσκολη αλλά αναγκαία πορεία της παράταξης προς την ανασυγκρότηση, την ενότητα και την προοπτική μιας νέας πολιτικής ελπίδας.