Αλέξης Τσίπρας: η πρόοδος απέναντι στο σκοτάδι - Γράφει ο Λάμπρος Παπαδής

 

Ο Αλέξης Τσίπρας υπήρξε μία από τις πλέον καθοριστικές πολιτικές φυσιογνωμίες της μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Όχι μόνο γιατί βρέθηκε στο τιμόνι της χώρας στη σκληρότερη φάση της οικονομικής κρίσης, αλλά κυρίως γιατί εξέφρασε – με συνέπεια και πολιτικό κόστος – μια προοδευτική ατζέντα που συγκρούστηκε ανοιχτά με τον εθνικιστικό συντηρητισμό, τη θεοκρατική ρητορική και τα παραμάγαζα της ελληνικής ακροδεξιάς.

Η κορυφαία στιγμή αυτής της σύγκρουσης ήταν το 2018, με τη Συμφωνία των Πρεσπών. Σε μια περίοδο όπου ο πολιτικός λόγος δηλητηριαζόταν από κραυγές περί «προδοσίας», ο Αλέξης Τσίπρας επέλεξε τη δύσκολη οδό: τη διπλωματική λύση, τη σταθερότητα στα Βαλκάνια, τη συμφιλίωση αντί για τον διαρκή εθνικό παροξυσμό. Δεν επρόκειτο απλώς για μια διεθνή συμφωνία· ήταν μια πολιτική δήλωση ότι η Ιστορία δεν γράφεται με συλλαλητήρια μίσους και ψευδοπατριωτισμό, αλλά με πολιτικό θάρρος.

Η ίδια προοδευτική λογική αποτυπώθηκε και στο εσωτερικό πεδίο. Η νομοθετική κατοχύρωση του συμφώνου συμβίωσης για τα ομόφυλα ζευγάρια, η διεύρυνση ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων, η προσπάθεια αποσύνδεσης κράτους και Εκκλησίας από τον σκληρό θεοκρατικό έλεγχο, συγκρότησαν μια κοινωνική ατζέντα που στόχευε στην ισότητα και την ορατότητα των «αόρατων». Αυτές οι επιλογές δεν ήταν επικοινωνιακές· ήταν βαθιά πολιτικές και αξιακές.

Απέναντι σε αυτή την ατζέντα στήθηκε ένα μέτωπο συντηρητικής υστερίας. Δηλώσεις τύπου Καρυστιανού – που ανακαλύπτουν ξαφνικά την «ευαισθησία» για τα μνημόνια μόνο όταν αυτά φέρουν την υπογραφή Τσίπρα – αποτελούν χαρακτηριστικό παράδειγμα πολιτικής υποκρισίας. Γιατί άραγε δεν τέθηκε ποτέ το ίδιο ερώτημα για τα μνημόνια που ψήφισε η Νέα Δημοκρατία επί Αντώνη Σαμαρά, είτε στη συγκυβέρνηση Παπαδήμου με ΠΑΣΟΚ και ΛΑ.Ο.Σ., είτε το μνημόνιο αργότερα στη δική του συγκυβέρνηση με το ΠΑΣΟΚ του Ευάγγελου Βενιζέλου και τη ΔΗΜΑΡ;

Η απάντηση είναι απλή – και ειρωνική: διότι, σύμφωνα με αυτό το αφήγημα, η ελληνική δημοκρατία ιδρύθηκε το 2015. Πριν από αυτό, τα μνημόνια ήταν περίπου… φυσικά φαινόμενα. Το μοναδικό «ηθικά επιλήψιμο» μνημόνιο ήταν εκείνο της κυβέρνησης Τσίπρα, επειδή τόλμησε να αμφισβητήσει το κατεστημένο και να μιλήσει για κοινωνική δικαιοσύνη μέσα σε συνθήκες ασφυξίας.

Η αντιπρόταση του συντηρητικού χώρου σήμερα δεν είναι απλώς φτωχή· είναι επικίνδυνα αναχρονιστική. Προτείνει επιστροφή σε κοινωνικά μοντέλα που θυμίζουν δεκαετίες σκοτεινές: χούντα για «ασφάλεια», ποινικοποίηση της μοιχείας, απαγόρευση διαζυγίων, σχολικές ποδιές για να «λυθεί» η ανισότητα – λες και τα παιδιά δεν έχουν κινητά των 1.000 ευρώ, ακριβά ρολόγια και αξεσουάρ, λες και δεν συναντιούνται εκτός σχολείου, λες και οι κοινωνικές ανισότητες είναι ζήτημα βιτρίνας.

Και φτάνουμε μέχρι τις αμβλώσεις, που κάποιοι θα ήθελαν ξανά «σε διαβούλευση», λες και τα θεμελιώδη δικαιώματα των γυναικών είναι αντικείμενο ιδεολογικού παζαριού.

Απέναντι σε αυτή τη θεοκρατική και βαθιά συντηρητική οπισθοδρόμηση, η πολιτική παρακαταθήκη του Αλέξη Τσίπρα παραμένει σαφής: προοδευτισμός, δικαιώματα, κοινωνική πλειοψηφία. Όχι επιστροφή στο παρελθόν, αλλά σύγκρουση με αυτό. Γιατί τα προβλήματα του σήμερα δεν λύνονται με ιδεοληψίες του χθες. Και σίγουρα δεν λύνονται με κραυγές, αλλά με πολιτική τόλμη.