Δεκαεπτά χρόνια μετά: ο Αλέξης Τσίπρας και το στοίχημα της νέας αρχής

 

Γράφει ο Λάμπρος Παπαδής

Στις 10 Φεβρουαρίου 2008, η εκλογή του Αλέξη Τσίπρα στην προεδρία του τότε Συνασπισμού δεν ήταν απλώς μια εσωκομματική αλλαγή ηγεσίας. Ήταν μια τομή. Ένας πολιτικός μόλις 33 ετών ανέλαβε την ευθύνη να εκφράσει μια κοινωνία που ήδη ένιωθε ότι το πολιτικό σύστημα δεν την εκπροσωπεί, πολύ πριν η οικονομική κρίση σαρώσει τις βεβαιότητες της Μεταπολίτευσης. Εκείνη η στιγμή σηματοδότησε τη γέννηση ενός νέου πολιτικού υποκειμένου, που λίγα χρόνια αργότερα θα διεκδικούσε –και θα κατακτούσε– τη διακυβέρνηση της χώρας.

Η πορεία του Αλέξη Τσίπρα υπήρξε βαθιά συνδεδεμένη με τις μεγάλες αντιφάσεις της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Από την κοινωνική έκρηξη της κρίσης χρέους μέχρι τις σκληρές ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις, βρέθηκε στο επίκεντρο αποφάσεων που ξεπερνούσαν κατά πολύ τα όρια της ελληνικής πολιτικής σκηνής. Κρίθηκε, αμφισβητήθηκε, συγκρούστηκε – αλλά δεν αποσύρθηκε ποτέ από τη δημόσια ευθύνη. Και αυτό ακριβώς είναι που προσδίδει βαρύτητα στη σημερινή του πολιτική επιστροφή.

Το βιβλίο του Ιθάκη δεν αποτελεί απλώς έναν απολογισμό. Είναι μια πολιτική κατάθεση ωριμότητας. Ο Τσίπρας δεν επιχειρεί να εξωραΐσει το παρελθόν ούτε να αποσείσει τις ευθύνες του. Αντίθετα, αναμετριέται με τα λάθη, τις πιέσεις και τα όρια της εξουσίας, επιχειρώντας να εξηγήσει –και όχι απλώς να δικαιολογήσει– τις επιλογές του. Σε μια εποχή όπου η πολιτική συχνά περιορίζεται σε συνθήματα και επικοινωνιακά τεχνάσματα, αυτή η στάση συνιστά πράξη πολιτικού θάρρους.

Η «Ιθάκη» λειτουργεί ταυτόχρονα ως αφετηρία ενός νέου πολιτικού εγχειρήματος. Δεν υπόσχεται εύκολες λύσεις ούτε επιστροφή σε παλιές συνταγές. Αντίθετα, θέτει το ερώτημα της προοδευτικής διακυβέρνησης σε νέες βάσεις: με κοινωνική δικαιοσύνη, θεσμική σοβαρότητα και καθαρή στρατηγική απέναντι στις ανισότητες και τις γεωπολιτικές προκλήσεις. Η πολιτική επιστροφή του Τσίπρα δεν είναι ανακύκλωση προσώπων, αλλά απόπειρα ανασύνθεσης ενός χώρου που παραμένει κοινωνικά αναγκαίος.

Δεκαεπτά χρόνια μετά την εκλογή του στον Συνασπισμό, ο Αλέξης Τσίπρας επιστρέφει όχι ως «νέος» αλλά ως έμπειρος πολιτικός, με γνώση των ορίων και των δυνατοτήτων της εξουσίας. Και ίσως ακριβώς γι’ αυτό η νέα του Ιθάκη να έχει σήμερα μεγαλύτερη πολιτική σημασία από ποτέ.