Κοζάνη: Η ώρα της αλήθειας για την απολιγνιτοποίηση – Ο Αλέξης Τσίπρας επιστρέφει στην καρδιά της ενεργειακής μάχης

 

Γράφει ο Λάμπρος Παπαδής

Το Σάββατο 7 Μαρτίου, ο Αλέξης Τσίπρας θα βρεθεί στην Κοζάνη, σε μια επίσκεψη όχι μόνο για την ''Ιθάκη'' αλλά με σαφή πολιτικό συμβολισμό και ουσιαστικό περιεχόμενο. Η Δυτική Μακεδονία δεν είναι μια ακόμη περιφέρεια. Είναι η περιοχή που σήκωσε για δεκαετίες το ενεργειακό βάρος της χώρας και σήμερα βιώνει τις συνέπειες μιας βεβιασμένης και άδικης μετάβασης. Η παρουσία του πρώην πρωθυπουργού εκεί δεν είναι τυπική· είναι βαθιά πολιτική.

Η απολιγνιτοποίηση αποτέλεσε —και παραμένει— το κεντρικό ζήτημα για την περιοχή. Ο Τσίπρας είχε από νωρίς επισημάνει ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν μπορεί να γίνει με όρους επικοινωνίας και εξαγγελιών, αλλά με σχέδιο, ρεαλισμό και κοινωνική προστασία. Είχε προειδοποιήσει ότι μια βίαιη παύση των λιγνιτικών μονάδων, χωρίς επαρκή προετοιμασία και χωρίς δεσμευτικές επενδύσεις, κινδυνεύει να μετατρέψει τη Δυτική Μακεδονία σε οικονομική έρημο.

Και σήμερα, η πραγματικότητα τον επιβεβαιώνει. Χιλιάδες θέσεις εργασίας χάθηκαν ή παραμένουν στον αέρα, η τοπική οικονομία αγωνιά, τα μικρομεσαία καταστήματα παλεύουν να επιβιώσουν, ενώ οι υποσχέσεις για «νέες πράσινες δουλειές» αποδείχθηκαν αόριστες και συχνά χωρίς χρονοδιάγραμμα. Η κυβέρνηση της Νέα Δημοκρατία μίλησε για «αναπτυξιακό άλμα», όμως στην πράξη άφησε ένα κενό στρατηγικής.

Ο Τσίπρας δεν αρνήθηκε ποτέ την ανάγκη ενεργειακής μετάβασης. Αντιθέτως, υπερασπίστηκε την πράσινη στροφή ως αναγκαία για το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα της χώρας. Εκεί όπου διαφοροποιήθηκε καθαρά ήταν στο πώς. Υποστήριξε ότι η μετάβαση οφείλει να είναι «δίκαιη»: με δημόσιες επενδύσεις, με στήριξη των εργαζομένων, με ενίσχυση της τοπικής επιχειρηματικότητας, με διασφάλιση της τηλεθέρμανσης και του ενεργειακού κόστους για τα νοικοκυριά.

Αντί γι’ αυτό, η κυβέρνηση επέλεξε να ανακοινώσει χρονοδιαγράμματα κλεισίματος χωρίς να έχει εξασφαλίσει εναλλακτικό παραγωγικό μοντέλο. Το αποτέλεσμα ήταν μια διπλή πίεση: απώλεια εισοδήματος και ταυτόχρονα ενεργειακή ακρίβεια. Η Δυτική Μακεδονία, που επί δεκαετίες παρήγαγε φθηνή ενέργεια για όλη τη χώρα, βρέθηκε να πληρώνει πανάκριβους λογαριασμούς.

Η αντιπολιτευτική κριτική του Τσίπρα εστιάζει ακριβώς σε αυτή την αντίφαση. Δεν μπορεί, όπως έχει επισημάνει, μια περιοχή να σηκώνει στις πλάτες της το κόστος της εθνικής ενεργειακής πολιτικής και όταν έρχεται η ώρα της μετάβασης να μένει χωρίς επαρκή αντισταθμιστικά οφέλη. Δεν μπορεί η «πράσινη ανάπτυξη» να περιορίζεται σε επενδυτικά σχέδια που μένουν στα χαρτιά, ενώ οι τοπικές κοινωνίες βιώνουν ανασφάλεια και δημογραφική συρρίκνωση.

Η επίσκεψη του Σαββάτου αποκτά, έτσι, ευρύτερη σημασία. Δεν πρόκειται μόνο για μια πολιτική παρουσία. Είναι μια ευκαιρία να τεθεί εκ νέου το ερώτημα: ποια μετάβαση θέλουμε; Μια μετάβαση που θα μετατρέψει τη Δυτική Μακεδονία σε πειραματικό πεδίο βίαιων αποφάσεων ή μια οργανωμένη πορεία με κοινωνική συναίνεση και αναπτυξιακό σχέδιο;

Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρηματολογεί ότι η δεύτερη επιλογή δεν είναι απλώς πιο δίκαιη· είναι και πιο αποτελεσματική. Διότι χωρίς κοινωνική στήριξη, καμία μεταρρύθμιση δεν μπορεί να σταθεί. Και χωρίς ουσιαστικές επενδύσεις στην παραγωγή, στην καινοτομία και στην απασχόληση, καμία «πράσινη» πολιτική δεν θα έχει κοινωνικό έρεισμα.

Σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή πολιτική επανέρχεται δυναμικά στο προσκήνιο, η Κοζάνη γίνεται ξανά κεντρικό πολιτικό σημείο αναφοράς. Η παρουσία Τσίπρα υπενθυμίζει ότι η απολιγνιτοποίηση δεν είναι τεχνικό ζήτημα· είναι βαθιά πολιτική επιλογή με κοινωνικές συνέπειες. Και η σύγκριση με τη διακυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας είναι αναπόφευκτη: από τη μία, βιασύνη και επικοινωνιακή διαχείριση· από την άλλη, η θέση για δίκαιη μετάβαση με σχέδιο, προστασία και αναπτυξιακό ορίζοντα.

Το Σάββατο, στην καρδιά της ενεργειακής Ελλάδας, αυτή η διαχωριστική γραμμή θα γίνει πιο καθαρή από ποτέ.