Όταν ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε για «πρωτάθλημα» και η Θεσσαλονίκη κατάλαβε το μήνυμα

 

Γράφει ο Λάμπρος Παπαδής

Η παρουσία του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη δεν ήταν μια ακόμη πολιτική εμφάνιση. Η ανοιχτή εκδήλωση της Πρωτοβουλίας Πολιτών Θεσσαλονίκης εξελίχθηκε σε μια βραδιά με έντονο πολιτικό συμβολισμό, όπου ο πρώην πρωθυπουργός επέλεξε να μιλήσει απλά, άμεσα και χωρίς τις τυπικές αποστάσεις της πολιτικής σκηνής, απευθυνόμενος στο κοινό σχεδόν σαν να συνομιλεί μαζί του.

Η αίθουσα «Μανόλης Αναγνωστάκης» του Δημαρχείου αποδείχθηκε μικρή για να χωρέσει τον κόσμο που συγκεντρώθηκε από νωρίς το απόγευμα. Πολίτες, μέλη της πρωτοβουλίας, φίλοι και παλαιοί συνοδοιπόροι του πρώην πρωθυπουργού δημιούργησαν μια ατμόσφαιρα πολιτικής κινητικότητας που θύμιζε άλλες εποχές. Αρκετοί μάλιστα παρέμειναν εκτός της αίθουσας, παρακολουθώντας την εκδήλωση από τα ηχεία που είχαν τοποθετηθεί στον χώρο.

Αυτό που ξεχώρισε, ωστόσο, δεν ήταν μόνο η μαζική παρουσία αλλά και ο τρόπος που ο Αλέξης Τσίπρας επέλεξε να απευθυνθεί στο κοινό. Με το μικρόφωνο στο χέρι και χωρίς το τυπικό ύφος των κομματικών εκδηλώσεων, μίλησε σχεδόν άμεσα προς τους πολίτες, σε μια σκηνική εικόνα που θύμιζε έντονα τις πολιτικές συγκεντρώσεις της δεκαετίας του ’70.

Η εικόνα αυτή παρέπεμπε σε μια περίοδο που ο Ανδρέας Παπανδρέου οικοδομούσε την πολιτική δυναμική της «Αλλαγής», μιλώντας με τρόπο άμεσο στον κόσμο και διαμορφώνοντας ένα ευρύ κοινωνικό ρεύμα που σταδιακά οδήγησε τη δεξιά σε πολιτική και κοινωνική ήττα. Η επιλογή του Τσίπρα να κινηθεί σε παρόμοιο ύφος δεν πέρασε απαρατήρητη από όσους παρακολούθησαν την εκδήλωση.

Στην ομιλία του ο πρώην πρωθυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη ανασυγκρότησης του προοδευτικού χώρου, υποστηρίζοντας ότι η κοινωνία εξακολουθεί να αναζητά μια ισχυρή εναλλακτική πολιτική πρόταση απέναντι στη σημερινή κυβέρνηση. Η μεγάλη συμμετοχή, όπως τόνισε, δείχνει ότι «η κοινωνία των προοδευτικών πολιτών είναι ζωντανή».

Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν και οι ποδοσφαιρικές μεταφορές που χρησιμοποίησε για να περιγράψει την πολιτική συγκυρία. Με μια εικόνα που θύμιζε περισσότερο γήπεδο παρά κοινοβουλευτική αίθουσα, σημείωσε πως η πολιτική μάχη θυμίζει πρωτάθλημα: για να υπάρξει νίκη χρειάζεται σχέδιο, ομάδα και συντονισμός.

«Θα πάρουμε ξανά το πρωτάθλημα όταν έχουμε σχέδιο και ομάδα που θα πετάει και θα κερδίζει», είπε χαρακτηριστικά, μεταφέροντας την πολιτική συζήτηση σε μια γλώσσα οικεία για τους πολίτες. Η αναφορά αυτή δεν ήταν τυχαία. Σε μια κοινωνία που βιώνει πίεση από την ακρίβεια και την ανασφάλεια, η χρήση μιας καθημερινής και απλής μεταφοράς λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η πολιτική δεν είναι ένα κλειστό παιχνίδι για λίγους, αλλά μια συλλογική προσπάθεια.

Ακόμη πιο έντονο πολιτικό συμβολισμό είχε η φράση που χρησιμοποίησε για να περιγράψει τη συγκυρία:

«Το ραντεβού με την ιστορία δε θέλει ούτε να αργήσεις ούτε να πας νωρίς».

Η φράση αυτή αποτυπώνει μια πολιτική στρατηγική που μοιάζει να διαμορφώνεται σταδιακά. Ο πρώην πρωθυπουργός δείχνει να υπογραμμίζει ότι οι πολιτικές εξελίξεις δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με βιασύνη αλλά ούτε και με καθυστέρηση. Χρειάζεται, όπως φάνηκε να υπονοεί, η κατάλληλη στιγμή για να διαμορφωθεί ένας νέος πολιτικός συσχετισμός.

Παράλληλα, ο Αλέξης Τσίπρας άσκησε έντονη κριτική στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας ότι οι κοινωνικές ανισότητες διευρύνονται και ότι μεγάλα οικονομικά συμφέροντα κυριαρχούν σε κρίσιμους τομείς της οικονομίας, από την ενέργεια μέχρι τις τράπεζες.

Ωστόσο, το πολιτικό μήνυμα της βραδιάς δεν περιορίστηκε στην κριτική. Το βασικό στοιχείο της παρέμβασής του ήταν το κάλεσμα για μια νέα συλλογική προσπάθεια στον προοδευτικό χώρο, πέρα από προσωπικές φιλοδοξίες και κομματικές περιχαρακώσεις.

Η εικόνα του πρώην πρωθυπουργού να μιλά με απλότητα στον κόσμο, να χρησιμοποιεί καθημερινές αναφορές και να επιχειρεί να δημιουργήσει ένα κλίμα πολιτικής κινητοποίησης, δείχνει ότι επιχειρεί να επαναφέρει στο προσκήνιο μια πολιτική αφήγηση που συνδέεται περισσότερο με την κοινωνία παρά με τους μηχανισμούς των κομμάτων.

Σε μια περίοδο όπου η πολιτική μοιάζει συχνά απομακρυσμένη από τους πολίτες, η βραδιά στη Θεσσαλονίκη έστειλε ένα διαφορετικό μήνυμα: ότι η πολιτική μπορεί ακόμη να μιλά τη γλώσσα της κοινωνίας — και ότι το επόμενο «πρωτάθλημα», όπως υπαινίχθηκε ο ίδιος, θα κριθεί τελικά στο γήπεδο της κοινωνίας.