Πόλεμος: Ενεργειακό ηλεκτροσόκ – Στα δόντια του Τραμπ η ΕΕ

 

Η σύρραξη στη Μέση Ανατολή μετά την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν έχει άμεσες επιπτώσεις στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις σε όλες τις χώρες της ΕΕ καθώς οι αγορές έδωσαν το στίγμα με αυξήσεις τόσο στην τιμή του πετρελαίου όσο και του φυσικού αερίου.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η τιμή του φυσικού αερίου «πέταξε» στα 40 ευρώ η μεγαβατώρα καταγράφοντας αύξηση 20% σε σχέση με την τιμή της Παρασκευής 27 Φεβρουαρίου και ενώ οι αγορές ήταν κλειστές το Σαββατοκύριακο.

Η τιμή του πετρελαίου ανέβηκε κατά 10% φτάνοντας, περίπου, τα 80 δολάρια το βαρέλι με τις εκτιμήσεις των ξένων οίκων να είναι εξαιρετικά δυστοπικές.

Η JP Morgan εκτιμά ότι ανάλογα με τις εξελίξεις στην πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή η τιμή του πετρελαίου μπορεί να φτάσει και τα 120 δολάρια το βαρέλι.

Σύμφωνα με τη  Goldman Sachs  η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη αναμένεται να αυξηθεί έως και κατά 130% εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για ένα μήνα.

Τα ευρωπαϊκά συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης φυσικού αερίου ήδη αυξήθηκαν κατά 50% λόγω διαταραχών στις ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τη Μέση Ανατολή ενώ η QatarEnergy ανέστειλε την παραγωγή LNG, που αντιστοιχεί στο 20% της παγκόσμιας προσφοράς, μετά από επίθεση drone σε εγκαταστάσεις της.

Η διακοπή των εξαγωγών από το Κατάρ απειλεί περίπου το 15% των εισαγωγών LNG της ΕΕ, ανοίγοντας τον δρόμο για το πανάκριβο αμερικανικό LNG, η τιμή του οποίου φτάνει στην Ευρώπη έως και πέντε φορές ακριβότερη από την τιμή πώλησης στις ΗΠΑ.

Κάνει την ψύχραιμη η Ούρσουλα

Για την ΕΕ τα πρώτα σοβαρά προβλήματα από την απόφασή της να δεθεί στο άρμα του Τραμπ μέσω του αμερικανικού LNG άρχισαν να φαίνονται.

Τα αποθέματα φυσικού αερίου είναι στα χαμηλότερα επίπεδα καθώς είναι, περίπου, στο 30% ενώ τον Ιανουάριο ήταν στο 43%.

Τα χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου είναι ένας ακόμα λόγος για το κερδοσκοπικό παιγνίδι των αγορών με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να κάνει την ψύχραιμη και εκπρόσωπο της Κομισιόν να δηλώνει ότι  «η ανάλυσή μας είναι ότι δεν υπάρχει άμεση ανησυχία για την ασφάλεια του εφοδιασμού για την Ευρωπαϊκή Ένωση».

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με το Reuters, οι Βρυξέλλες ζητούν από όλα τα κράτη μέλη να ενημερώσουν άμεσα για την ασφάλεια των προμηθειών τους.

Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ οδηγεί σε εκρηκτικές αυξήσεις

Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν παγκοσμίως το πιο κρίσιμο στρατηγικό σημείο διέλευσης (chokepoints) στη διαμετακόμιση πετρελαίου και φυσικού αερίου καθώς από εκεί διακινείται το 25% της παγκόσμιας προμήθειας πετρελαίου και το 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG.

«Δεδομένου ότι περίπου το 25% του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου διέρχεται από τα Στενά και οι δυνατότητες παράκαμψής του είναι περιορισμένες, οποιαδήποτε διαταραχή στις ροές μέσω αυτού θα είχε τεράστιες συνέπειες για τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου», αναφέρεται χαρακτηριστικά σε έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας ( ΙΕΑ) για τα Στενά του Ορμούζ.

Άκρως σημαντικές θα είναι οι επιπτώσεις και στο παγκόσμιο εμπόριο φυσικού αερίου, καθώς με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ σταματούν οι εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από το Κατάρ και τα ΗΑΕ (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα), οι οποίες  αντιπροσωπεύουν το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών LNG.

Δεν υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές

Ο ΙΕΑ, κρούει τον κώδωνα του κινδύνου καθώς δεν υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές τόσο για το πετρέλαιο όσο και για το φυσικό αέριο.

Συγκεκριμένα, στην έκθεση επισημαίνεται ότι  μόνο η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν σε λειτουργία αγωγούς αργού πετρελαίου που θα μπορούσαν δυνητικά να ανακατευθύνουν ροές ώστε να παρακαμφθούν τα Στενά του Ορμούζ, με εκτιμώμενη διαθέσιμη δυναμικότητα 3,5 έως 5,5 εκατ. βαρελιών ημερησίως (mb/d), όμως, δεν έχουν δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες.

«Παρότι ενδέχεται να υπάρχει πρόσθετη δυναμικότητα σε μεγάλους αγωγούς που παρακάμπτουν τα Στενά, η εφοδιαστική και οι αλυσίδες εφοδιασμού που απαιτούνται για την ανακατεύθυνση και εξαγωγή σημαντικών ποσοτήτων δεν έχουν δοκιμαστεί επαρκώς σε πραγματικές συνθήκες», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας.

Για το φυσικό αέριο δεν υπάρχει καμία εναλλακτική οδός προς την παγκόσμια αγορά εκτός από τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις υγροποίησης LNG. Να σημειωθεί ότι κατά το 2025  ο συνολικός όγκος LNG που διήλθε από τα Στενά του Ορμούζ ανήλθε σε λίγο πάνω από 112 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα (bcm ), ποσότητα που αντιστοιχεί σχεδόν στο 20% του παγκόσμιου εμπορίου LNG.

Στα δόντια του Τραμπ

Οι εξελίξεις μετά τη σύρραξη στη Μέση Ανατολή που επέλεξαν ΗΠΑ και Ισραήλ και η με μαθηματική ακρίβεια εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, καταδεικνύει ότι η απόφαση της ΕΕ να δεθεί στο ενεργειακό άρμα του Τραμπ αποτελεί άμεσο κίνδυνο για την οικονομία των 27 και άμεση διάλυση για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Το πανάκριβο αμερικανικό LNG, μετά την απόφαση της ΕΕ να διακόψει τη ροή ρωσικού φυσικού αερίου, θα είναι έως και η μοναδική λύση για τον ανεφοδιασμό και της χώρας με αποτέλεσμα η εξάρτηση να είναι και καθολική και κυρίως πανάκριβη.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη τα τελευταία τρία χρόνια επέλεξε να υποκύψει στο αμερικανικό LNG με αποτέλεσμα οι ανάγκες της χώρας να καλύπτονται σε ποσοστό από 40 έως 60% από το αέριο του Τραμπ.

Ο δεύτερος προμηθευτής είναι η Αλγερία και ο τρίτος το Κατάρ. Από τους δύο εναλλακτικούς προμηθευτές μόνο η Αλγερία μπορεί απρόσκοπτα να παραδίδει ποσότητες φυσικού αερίου.

neostrategy.gr