Τίποτα δεν θα μείνει όρθιο. Τίποτα δεν θα μείνει εκτός των ορέξεων των μεγάλων επενδυτών. Και αυτό γιατί ακόμα και τους μικρούς και εγκαταλελειμμένους νησιωτικούς και ορεινούς οικισμούς, η κυβέρνηση τους προσφέρει σε μεγάλους επενδυτές αλά Τραμπ και Αλβανία.
Μέσα σε ένα άσχετο νομοσχέδιο, αυτό για την επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, η κυβέρνηση παραδίδει βορά σε μεγάλους επενδυτές την πολεοδόμηση του 27% των νησιωτικών και ορεινών οικισμών της χώρας, είτε είναι παραδοσιακοί είτε όχι.
Οι αντιδράσεις είναι ήδη σφοδρές από τους επιστημονικούς φορείς με την κυβέρνηση να μην ιδρώνει το αυτί της καθώς κεντρικός στόχος παραμένει η εξυπηρέτηση μεγάλων επενδυτών.
Να πάρουμε τα πράγματα από την αρχή για να καταλάβουμε το κυβερνητικό σχέδιο για τους μικρούς οικισμούς.
Πολεοδομικά συγκροτήματα έως 200 στρεμμάτων
Σύμφωνα με την πρόβλεψη του νομοσχεδίου και με πρόσχημα την αναβάθμιση μικρών ή εγκαταλελειμμένων οικισμών, δίνεται το πράσινο φως για την πολεοδόμησή τους μέσω της δημιουργίας ενός νέου ιδιωτικού οικισμού από 50 έως και 200 στρέμματα.
Για να το κάνουμε λιανά η κυβέρνηση δια του ΥΠΕΝ, ισχυρίζεται ότι θέλει να αναγεννήσει τους μικρούς και τους εγκαταλελειμμένους οικισμούς στα ορεινά της χώρας και στα νησιά όχι μέσα από ένα σχέδιο αποκατάστασης και αναζωογόνησης του υφιστάμενου οικιστικού ιστού αλλά μέσα από τη σαρωτική οικοδόμησή του σε περιοχές εκτός σχεδίου.
Όπως επισημαίνει ο καθηγητής Αρχιτεκτονικής του ΕΜΠ, Νίκος Μπελαβίλας, «με βάση τη λογική του σχεδίου, σε καθεμία από αυτές τις περιοχές, εκτός σχεδίου πόλεως και εκτός των ορίων των υφιστάμενων ή ανενεργών οικισμών, θα μπορεί να δημιουργηθεί ένα νέο πολεοδομικό συγκρότημα έκτασης από 50 έως 200 στρέμματα, μέσω συνοπτικών διαδικασιών».
Η συγκεκριμένη ρύθμιση, επισημαίνει ο Νίκος Μπελαβίλας, δεν αποσκοπεί στην αξιοποίηση των ίδιων των οικισμών, αλλά ουσιαστικά επιτρέπει τη δόμηση εκτός των ορίων τους, παρακάμπτοντας ευθέως τους περιορισμούς που έχει επανειλημμένα θέσει η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας.
«Και όταν μιλάμε για δόμηση, δεν εννοούμε τη σημερινή διάσπαρτη “λαϊκή” εκτός σχεδίου δόμηση ή μεμονωμένες επαύλεις, αλλά οργανωμένα τουριστικά συγκροτήματα, πολυτελή resorts και gated villages, σχεδιασμένα για κάθε “Χρυσή Βίζα” ή για ολιγάρχες της Ανατολής», σημειώνει ο καθηγητής του ΕΜΠ.
Εξετάζοντας αναλυτικότερα τις διατάξεις, διαπιστώνεται ότι στην πραγματικότητα προωθείται ένα εκτεταμένο πρόγραμμα ιδιωτικής πολεοδόμησης σε περιοχές ιδιαίτερα υψηλού επενδυτικού ενδιαφέροντος.
Η ρύθμιση αφορά περίπου το 27% των νησιωτικών και ορεινών οικισμών της χώρας, είτε είναι παραδοσιακοί είτε όχι, οι οποίοι στη συντριπτική τους πλειονότητα είναι προϋφιστάμενοι του 1923 και βρίσκονται σε περιοχές με περιορισμένη ή ακόμη και μηδενική ανθρωπογενή επιβάρυνση. Η επίκληση της «αναβάθμισης οικισμών» λειτουργεί ουσιαστικά ως προσχηματική αιτιολόγηση, προκειμένου να παρακαμφθούν οι πάγιες συνταγματικές επιφυλάξεις απέναντι στη θέσπιση όρων δόμησης σε παρθένες εκτός σχεδίου εκτάσεις.
Επενδυτικό τσιμέντο σε χιλιάδες οικισμούς
Το κυβερνητικό σχέδιο για τους μικρούς οικισμούς, αφορά ορεινούς, ημιορεινούς και νησιωτικούς οικισμούς της χώρας με πληθυσμό από 0 έως 150 κατοίκους.
Το εύρος της εφαρμογής της ρύθμισης όπως επισημαίνει ο Νίκος Μπελαβίλας είναι τεράστιο καθώς αφορά περισσότερες από 1.300 δημοτικές κοινότητες με χιλιάδες οικισμούς.
«Μπροστά σε αυτό που επιχειρείται να νομοθετηθεί, το άγος του Σαρακήνικου στη Μήλο, της Κουμπάρας στην Ίο και τόσες άλλες πρόσφατες υποθέσεις κινδυνεύουν να μοιάζουν με πταίσματα», αναφέρει χαρακτηριστικά ο καθηγητής του ΕΜΠ.
Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο η δημοτική κοινότητα Οίας διαθέτει οκτώ οικισμούς που πληρούν τα σχετικά κριτήρια, ενώ σε ολόκληρη τη Σαντορίνη ο αριθμός τους ανέρχεται σε είκοσι έναν.
«Αυτό σημαίνει ότι, θεωρητικά, θα μπορούσαν να δημιουργηθούν έως και είκοσι ένα νέα συγκροτήματα έκτασης έως 200 στρεμμάτων το καθένα στη Σαντορίνη — πάνω από 4.000 στρέμματα νέας πολυτελούς δόμησης. Αξίζει να αναλογιστούμε το μέγεθος αυτής της προοπτικής», επισημαίνει ο Νίκος Μπελαβίλας και κάνει λόγο όχι απλώς για λεηλασία της χώρας αλλά για την κατασπατάληση του πολυτιμότερου κεφαλαίου της: των φυσικών τοπίων της και των μικρής κλίμακας οικισμών των βουνών και των νησιών.
Σκληρή κριτική από ΣΕΠΟΧ
Ο Σύλλογος Ελλήνων Πολεοδόμων και Χωροτακτών επεφύλαξε ιδιαίτερη σκληρή κριτική στο πλαίσιο της διαβούλευσης του νομοσχεδίου.
Όπως σημειώνει, το ΥΠΕΝ συνεχίζει την ίδια πολιτική προώθησης της συγκέντρωσης της γης και δημιουργίας προϋποθέσεων για την εκμετάλλευσή της από επενδύσεις μεγαλύτερης κλίμακας κεφαλαίου, καθώς και για την ικανοποίηση ομάδων πίεσης (συνεταιρισμών και άλλων ιδιωτικών φορέων).
Σύμφωνα με τον ΣΕΠΟΧ, δρομολογείται πλήρης αλλοίωση της κλίμακας και του χαρακτήρα του δομημένου περιβάλλοντος, αλλά και της περιβάλλουσας ζώνης με το να επιτρέπει νέες μεγάλες αναπτύξεις με νέες χρήσεις και όρους δόμησης μέσω ιδιωτικής πολεοδόμησης.
Η πολιτική αυτή μπορεί να αποδειχθεί καταστροφική για τους μικρούς οικισμούς, στον βαθμό που οι οργανωμένες αναπτύξεις ανατρέπουν τη φυσιογνωμία τους και αλλοιώνουν τον χαρακτήρα τους, τις εκτάσεις που τους περιβάλλουν και, γενικότερα. το τοπίο.
Για να καταλάβουμε το μέγεθος της καταστροφικής παρέμβασης, οι προβλέψεις του ΥΠΕΝ για ιδιωτική πολεοδόμηση και κατασκευή νέων οικισμών έως και 200 στρεμμάτων μπορεί να εφαρμοστεί σε 6.500 μικρούς οικισμούς που έχουν χαρακτηριστεί ως στάσιμοι ή φθίνοντες.
0 Σχόλια