Σπιτάκια Ανακύκλωσης: ΤΕΧΑΝ, Μητσοτάκης, Πάιατ και τα άλλα παιδιά

 

Τα Σπιτάκια Ανακύκλωσης με πρωταγωνίστρια την εταιρεία ΤΕΧΑΝ είναι το νέο μεγάλο σκάνδαλο της ΝΔ και της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Ένα οικονομικό σκάνδαλο εκατομμυρίων ευρώ που θα πληρώσουν και πάλι από την τσέπη τους οι πολίτες.

Η εταιρεία ΤΕΧΑΝ αν και εμφανίστηκε στον χώρο της ανακύκλωσης  πριν από 20 χρόνια γιγαντώθηκε αμέσως μετά την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας από τη ΝΔ το 2019.

Η ΤΕΧΑΝ προωθήθηκε με προκλητικό τρόπο και επτά χρόνια μετά κατέρρευσε υπό το βάρος βαρύτατων καταγγελιών και την έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Το αποτέλεσμα είναι η εταιρεία – «πρότυπο» να βγάλει την πρίζα από τα Σπιτάκια Ανακύκλωσης μετά τις ραγδαίες εξελίξεις και το ντου κλιμακίου της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων στα γραφεία της εταιρείας σε Δάφνη, Παλλήνη και Ασπρόπυργο κατόπιν εντολής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Πάμε να δούμε πώς η ΤΕΧΑΝ εκτινάχθηκε εντυπωσιακά από το 2019 και μετά με τις ευλογίες της κυβέρνησης και κατέρρευσε εκκωφαντικά εν μέσω δυσωδών αποκαλύψεων.

Εγκαίνια – σόου από Μητσοτάκη – Πάιατ

Ήταν 5 Δεκεμβρίου του 2019 όταν ο Κυριάκος Μητσοτάκης έξι μήνες μετά την επικράτησή του στις εθνικές εκλογές εγκαινίασε μετά βαΐων και κλάδων τη μονάδα των εταιρειών ENVIPCO και ΤΕΧΑΝ στην Παλλήνη, την πρώτη μονάδα παραγωγής μονάδων ανακύκλωσης – τα γνωστά Σπιτάκια Ανακύκλωσης – στη χώρα μας.

Η κυβέρνηση έδωσε τα ρέστα της στο επικοινωνιακό σόου καθώς υποστήριζε ότι μόλις μέσα σε έξι μήνες διακυβέρνησης της χώρας η πρώτη μεγάλη επένδυση ήταν γεγονός. Και μάλιστα μια επένδυση με τη συνεργασία μιας ελληνικής και μιας αμερικανικής εταιρείας.

Και όταν μιλάμε για επικοινωνιακό σόου κυριολεκτούμε. Ο ίδιος ο πρωθυπουργός, ο τότε πρέσβης των ΗΠΑ, Τζέφρι Πάγιατ, και οι τότε υπουργοί ΠΕΝ και Εσωτερικών, Κωστής Χατζηδάκης και Τάκης Θεοδωρικάκος έδωσαν το παρών στην εντυπωσιακή τελετή. Παρών, βέβαια, και ο τότε Περιφερειάρχης Αττικής, ο «γαλάζιος» Γιώργος Πατούλης.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την ομιλία του έσπευσε να αποθεώσει την κυβέρνησή του για την επένδυση:

«Όλα αυτά τα οποία βλέπετε σήμερα, δεν ήταν ούτε αυτονόητα, ούτε εύκολα. Είναι αποτέλεσμα μιας αθόρυβης και συστηματικής δουλειάς που κάνει η κυβέρνησή μας, για να καταστήσει και πάλι την Ελλάδα προνομιακό επενδυτικό προορισμό (…) Μέσα σε 4 μήνες έγιναν όλα όσα δεν έγιναν το προηγούμενο διάστημα για να γίνει αυτή η επένδυση πραγματικότητα».

Για να κάνουμε λιανά τη συνεργασία που παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση ως μεγάλη επιτυχία της, η ENVIPCO είναι ο κατασκευαστής και κάτοχος της τεχνολογίας, η ΤΕΧΑΝ ο στενός εμπορικός συνεργάτης και διανομέας της στην Ελλάδα, ενώ η Envipco Hellas είναι 100% θυγατρική της διεθνούς ENVIPCO. Οι εταιρείες είναι νομικά χωριστές, αλλά εμπορικά και παραγωγικά άμεσα συνδεδεμένες.

Η χρυσοφόρος περίοδος

Η επιχειρηματική ιστορία της ΤΕΧΑΝ ξεκινά το 1988, όταν ο Λουκάς Μούργος ίδρυσε στην Αθήνα την ΕΠΠΑΣΑ – Εταιρεία Προστασίας Περιβάλλοντος Ανακύκλωσης Στερεών Αποβλήτων.

Το 1996 τη διοίκηση ανέλαβαν οι δύο γιοι του, Απόστολος και Παναγιώτης Μούργος, οι οποίοι ίδρυσαν ανώνυμη εταιρεία τον Μάρτιο του 2007 με την επωνυμία «ΤΕΧΑΝ Συστήματα Περιβαλλοντικής Εναλλακτικής Διαχείρισης ΑΕΒΕ».

Για πολλά χρόνια τα οικονομικά της μεγέθη παρέμεναν περιορισμένα. Για παράδειγμα το  2013 ο κύκλος εργασιών ήταν μόλις 1,22 εκατ. ευρώ και η εταιρεία εμφάνισε ζημίες προ φόρων περίπου 196.000 ευρώ. Το 2014 οι πωλήσεις υποχώρησαν στα 1,07 εκατ. ευρώ και τα κέρδη διαμορφώθηκαν σε μόλις 38.562 ευρώ.

Η άνοδος της ΤΕΧΑΝ ξεκινά από το 2019 όταν εγκαινιάζεται η μονάδα με την αμερικανική εταιρεία ENVIPCO και μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα τα Σπιτάκια Ανακύκλωσης καλύπτουν κάθε σπιθαμή δημόσιου χώρου.

Έτσι η εταιρεία με τα Σπιτάκια Ανακύκλωσης κάνει τζίρο 4,95 εκατ. ευρώ το 2021, 17,91 εκατ. ευρώ το 2022, 74,61 εκατ. ευρώ το 2023 και  60,68 εκατ. ευρώ 2024 ενώ τα καθαρά κέρδη ήταν στα 11,15 εκατ. ευρώ.

Η οικονομική απογείωση της εταιρείας με τα Σπιτάκια Ανακύκλωσης συνέπεσε χρονικά με την ανάληψη και την εκτέλεση ιδιαίτερα μεγάλων, συγχρηματοδοτούμενων δημόσιων προμηθειών για τα «Πολυκέντρα Ανταποδοτικής Ανακύκλωσης».

Η συνεργασία με την ENVIPCO, η μονάδα της Παλλήνης και κυρίως οι μεγάλες δημόσιες συμβάσεις μετέτρεψαν μέσα σε δύο χρόνια μια επιχείρηση τζίρου λίγων εκατομμυρίων σε εταιρεία με πωλήσεις άνω των 70 εκατ. ευρώ και περιθώρια κερδοφορίας που σπάνια συναντώνται στον κλάδο.

Οι αμαρτωλές δημόσιες προμήθειες

Ο πυρήνας του σκανδάλου αφορά δημόσιες προμήθειες που δρομολογήθηκαν γύρω στο 2020 από:

1] Τον ΕΔΣΝΑ – Ειδικός Διαβαθμιδικός Σύνδεσμος Νομού Αττικής

2] Τον ΕΣΔΑΚ – Ενιαίος Σύνδεσμος Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης

3] Τον ΦΟΔΣΑ  – Φορέας Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Πελοποννήσου

Σε καταγραφές της υπόθεσης εμφανίζονται συνολικά 248 Σπιτάκια Ανακύκλωσης, 130 στην Αττική, 60 στην Κρήτη και 58 στην Πελοπόννησο.

Μόνο οι τρεις βασικές δημόσιες προμήθειες αφορούσαν 90 πολυκέντρα στην Αττική, προϋπολογισμού 27 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, 58 πολυκέντρα στην Πελοπόννησο, προϋπολογισμού 17,4 εκατ. ευρώ, και 60 στην Κρήτη, προϋπολογισμού 18 εκατ. ευρώ.

Τον Ιούνιο του 2022 ο ΕΔΣΝΑ ενεργοποίησε επιπλέον δικαίωμα προαίρεσης, αυξάνοντας το οικονομικό αντικείμενο των συμβάσεων της Αττικής κατά 11,94 εκατ. ευρώ.

Το πόρισμα της ΕΔΕΛ για τα «Σπιτάκια Ανακύκλωσης»

Ο έλεγχος της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ) δεν ξεκίνησε αυτεπαγγέλτως από κάποια ελληνική υπηρεσία, αλλά έπειτα από επίσημη παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Στις 5 Μαΐου 2023 η Κομισιόν απέστειλε στην ΕΔΕΛ επιστολή με θέμα αίτημα ελέγχου για τα Σπιτάκια Ανακύκλωσης  που είχαν συγχρηματοδοτηθεί από το επιχειρησιακό πρόγραμμα ΥΜΕΠΕΡΑΑ 2014–2020.

Η ΕΔΕΛ ενέκρινε το παραδεκτό του αιτήματος στις 12 Μαΐου 2023 και στις 21 Ιουνίου συγκρότησε την πρώτη ομάδα ελέγχου.

Οι επιτόπιοι και διοικητικοί έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν σε δύο φάσεις, από τις 27 Ιουνίου έως τις 10 Ιουλίου και από τις 18 Οκτωβρίου έως τις 9 Νοεμβρίου 2023, ενώ η έκθεση προσωρινών αποτελεσμάτων υποβλήθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 2023.

Το πόρισμα της ΕΔΕΛ κατέδειξε το νέο μεγάλο σκάνδαλο και πώς στήθηκε. Συγκεκριμένα:

Ο ΕΔΣΝΑ είχε προϋπολογίσει την αγορά 90 πολυκέντρων (Σπιτάκια Ανακύκλωσης)  με τιμή 300.000 ευρώ το καθένα, χωρίς ΦΠΑ.

Για να αιτιολογήσει την τιμή, παρουσίασε μεταξύ άλλων προσφορά της ΤΕΧΑΝ στα 300.000 ευρώ και προσφορά της ENVIPCO Hellas στα 302.500 ευρώ.

Η ΕΔΕΛ έκρινε ότι οι δύο προσφορές δεν μπορούσαν να θεωρηθούν προσφορές ανεξάρτητων ανταγωνιστών: η ίδια η ΤΕΧΑΝ είχε δηλώσει ότι ήταν ο επίσημος αντιπρόσωπος της ENVIPCO στην Ελλάδα, ενώ η ENVIPCO κατασκεύαζε τον εξοπλισμό που προσέφερε η ΤΕΧΑΝ.

Η ελεγκτική ομάδα τις χαρακτήρισε οικονομικούς φορείς «κοινού οικονομικού συμφέροντος» και επισήμανε ότι στον διαγωνισμό η ΤΕΧΑΝ υπέβαλε τη μοναδική προσφορά και έγινε ανάδοχος, με την ENVIPCO ως κατασκευάστρια.

Η ομάδα που διεξήγαγε τον έλεγχο για την ΕΔΕΛ, ζήτησε ενδεικτικές τιμές από άλλες εταιρείες για παρεμφερή εξοπλισμό και διαπίστωσε ότι οι τιμές κυμαίνονταν από 66.000 έως 97.000 ευρώ και όχι στα 300.000 ευρώ.

Γι’ αυτό και στο πόρισμα καταλήγει επισημαίνοντας ότι ο ΕΔΣΝΑ, ο ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου, ο ΕΣΔΑΚ και η Διαχειριστική Αρχή δεν είχαν ερευνήσει και τεκμηριώσει επαρκώς το εύλογο και ρεαλιστικό ύψος του προϋπολογισμού των 300.000 ευρώ ανά μονάδα.

Φωτογραφικός διαγωνισμός

Το δεύτερο σημαντικό εύρημα αφορούσε τις τεχνικές προδιαγραφές. Η ΕΔΕΛ διαπίστωσε ότι είχαν διατυπωθεί με τρόπο που δεν διασφάλιζε την ισότιμη πρόσβαση όλων των δυνητικών προμηθευτών και δημιουργούσε εμπόδια στον υγιή ανταγωνισμό.

Η ελεγκτική ομάδα αναζήτησε τα διαθέσιμα διεθνώς μηχανήματα αντίστροφης πώλησης και διαπίστωσε ότι ο συνδυασμός των απαιτούμενων χαρακτηριστικών που είχαν διατυπωθεί στους διαγωνισμούς για τις δημόσιες προμήθειες αντιστοιχούσε κυρίως στο σύστημα QUANTUM της ENVIPCO.

Η επίσημη διατύπωση του πορίσματος δεν είναι ότι αποδείχθηκε στημένος διαγωνισμός, αλλά ότι οι προδιαγραφές δεν εξασφάλισαν ίση πρόσβαση και πραγματικό ανταγωνισμό.

Η ΕΔΕΛ εντόπισε επίσης μερική διαφοροποίηση μεταξύ του φυσικού αντικειμένου που είχε προκηρυχθεί και εκείνου που τελικά παραδόθηκε. Δηλαδή, ο εξοπλισμός που παραλήφθηκε και οι ρυθμίσεις με τις οποίες λειτουργούσε δεν ταυτίζονταν πλήρως με όσα είχαν περιγραφεί στις προσκλήσεις χρηματοδότησης και στις αποφάσεις ένταξης. Το εύρημα αυτό περιλήφθηκε ρητά και στις τελικές αποφάσεις δημοσιονομικής διόρθωσης.

Στις 28 Νοεμβρίου 2024 συγκροτήθηκε νέα ομάδα για έλεγχο παρακολούθησης. Ο δεύτερος κύκλος πραγματοποιήθηκε από τις 2 Δεκεμβρίου 2024 έως τις 31 Ιανουαρίου 2025 και από τις 20 Μαρτίου έως τις 16 Απριλίου 2025. Η οριστική έκθεση κοινοποιήθηκε στους φορείς στις 25 Ιουλίου 2025 και στις 9 Σεπτεμβρίου 2025.

Οι τελικές αποφάσεις οδήγησαν σε απαίτηση να επιστραφούν 18.136.860 ευρώ από τον ΕΔΣΝΑ, 10.955.400 ευρώ από τον ΕΣΔΑΚ και 10.590.220 ευρώ από τον ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου, συνολικά 39.682.480 ευρώ.

ΠΗΓΗ: neostrategy.gr