Συνεταιρισμοί για έναν ειρηνικό κόσμο

 

Το πρώτο Σάββατο κάθε Ιουλίου τιμούμε την Παγκόσμια Ημέρα Συνεταιρισμών και το 2026 είναι το Σάββατο 4 Ιουλίου, είπε η κα Μάγδα Κοντογιάννη, γραμματέας του Κτηνοτροφικού Συλλόγου Περιφέρειας Αττικής, που από το 2019 τιμούσαν την Κοινωνική Οικονομία (Συνεταιρισμοί) με ανοιχτή εκδήλωση στις Αχαρνές της Αττικής. 

Το 2026 βρίσκει τους κτηνοτρόφους και την κτηνοτροφία σε πάρα πολύ δύσκολη κατάσταση με μια «αλαζονική», «αναποτελεσματική», «ανίκανη», «επικίνδυνη» Δημόσια Διοίκηση (τεχνοκράτες δημόσιοι υπάλληλοι και εκλεγμένοι πολιτικοί) που οδηγεί συστηματικά την Ελλάδα στην καταστροφή τμήματος της επισιτιστικής της αυτάρκειας μέσω παραγωγής και στην μεγάλη της εξάρτηση από το εμπόριο …

Οι «Συνεταιρισμοί για έναν ειρηνικό κόσμο» είναι το θέμα της Παγκόσμιας Ημέρας Συνεταιρισμών, 4/7/2026. Ο J. Douglas, Γεν. Δ/ντής της ICA-International Cooperative Alliance, δήλωσε: «Οι συνεταιρισμοί έχουν συμβάλει εδώ και καιρό όχι μόνο στην απουσία συγκρούσεων, αλλά και στην παρουσία δικαιοσύνης, ένταξης και εμπιστοσύνης. τα βασικά θεμέλια της θετικής ειρήνης. Σε όλους τους τομείς και τις περιφέρειες, οι συνεταιρισμοί συμβάλλουν σε ειρηνικές κοινωνίες ενισχύοντας τις τοπικές οικονομίες, διευρύνοντας την πρόσβαση σε ζωτικές υπηρεσίες, προωθώντας τη δημοκρατική συμμετοχή, δημιουργώντας ευκαιρίες για όλους και ενισχύοντας την εμπιστοσύνη και την αλληλεγγύη».

Οι ελληνικοί Συνεταιρισμοί και η ΕΘΕΑΣ-Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών ΔΕΝ ΑΝΑΓΝΩΡΙΖΟΝΤΑΙ από την Παγκόσμια Οργάνωση των Συνεταιρισμών, την ICA, ούτε έχουμε διακρίνει επαρκώς ισχυρή προσήλωση των ελληνικών συνεταιρισμών στις Συνεταιριστικές Αξίας (Values) και στις Συνεταιριστικές Αρχές (Principles). Η Ελληνική νομοθεσία έχει «νοθεύσει» αρκετά τις αξίες και αρχές, ώστε να μην αναγνωρίζονται οι ελληνικοί συνεταιρισμοί ως κομμάτι του παγκόσμιου συνεργατικού (συνεταιριστικού στην Ελλάδα) κινήματος. 

Την «ηθική» των ελληνικών συνεταιρισμών «έσωσε» η κα Διαμαντούλα Κρητικού (Αμύνταιο, μέλος ΔΣ ΕΘΕΑΣ), η οποία στην Ανοιχτή Σύσκεψη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΘΕΑΣ στην αίθουσα του Αγρ. Συνεταιρισμού Αμπελακίων την 2/7/2026, εκτός «ημερήσιας διάταξης» ανέφερε ότι το πρώτο Σάββατο κάθε Ιουλίου (δηλαδή στις 4/7/2026) γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Συνεργατισμού. 

Οι Συνεταιρισμοί (πιο σωστά συνεργατισμοί) είναι η κυριότερη μορφή επιχειρήσεων της Κοινωνικής Οικονομίας, μαζί με τις Ηθικές Τράπεζες, τα Ιδρύματα και τα Αλληλόχρεα Κεφάλαια. Ο διεθνής ορισμός του συνεταιρισμού είναι: «Συνεταιρισμός είναι μια αυτόνομη οργάνωση προσώπων τα οποία συνδέονται εθελοντικά µε σκοπό να εξυπηρετήσουν τις οικονομικές, κοινωνικές-πολιτιστικές ανάγκες και επιδιώξεις τους, µέσω μιας συμμετοχικής και δημοκρατικά ελεγχόμενης επιχείρησης»

Οι ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΑΞΙΕΣ (VALUES) των συνεταιριστικών επιχειρήσεων είναι: της αυτοβοήθειας, της αυτοευθύνης, της δημοκρατίας, της ισότητας, της δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης. Σύμφωνα µε τη συνεταιριστική παράδοση, τα µέλη των συνεταιριστικών επιχειρήσεων πιστεύουν στις ηθικές αξίες: της εντιμότητας, της ειλικρίνειας, της κοινωνικής ευθύνης και της μέριμνας για τους άλλους. 

Οι ΣΥΝΕΤΑΙΡΙΣΤΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ (PRINCIPLES) των επιχειρήσεων είναι οι: 1. Εθελοντική και ανοικτή συμμετοχή, 2. Δημοκρατικός έλεγχος των µελών, 3. Οικονομική συμμετοχή των µελών, 4. Αυτονομία και ανεξαρτησία, 5. Εκπαίδευση, κατάρτιση και πληροφόρηση, 6. Συνεργασία μεταξύ συνεταιριστικών εταιρειών & 7. Κοινοτικό ενδιαφέρον.

Οι συνεργατικές επιχειρήσεις είναι το μόνο επιχειρηματικό μοντέλο που δίνει σήμερα λύσεις εκεί που όλα τα άλλα επιχειρηματικά μοντέλα αποτυγχάνουν. 

Σε πολλές χώρες, οι κυβερνήσεις βρίσκονται σε υποχώρηση, περικόπτουν τις κοινωνικές και δημόσιες δαπάνες τους, αφήνοντας τους πολίτες ακόμα πιο ευάλωτους στην οικονομική αναταραχή. Σε άλλες περιπτώσεις, η ανισότητα συνεχίζει να αυξάνεται καθώς η οικονομική ισχύς μετατοπίζεται δραματικά με επακόλουθες κοινωνικές επιπτώσεις. 

Ένα κίνημα παγκόσμιας ισχύος σε Δύση και Ανατολή μπορεί να είναι εμφανές, αλλά εξακολουθεί να υπάρχει μειωμένη αίσθηση για το πώς οι πολιτικοί θεσμοί πρέπει να μεταρρυθμιστούν για να αντιμετωπιστεί η αυξανόμενη κοινωνική αναταραχή, η οικονομική στασιμότητα και η ανασφάλεια για το μέλλον.

Εν τω μέσω αυτής της αβεβαιότητας, οι συνεταιρισμοί μπορούν να προσφέρουν κάποια ελπίδα και μια διέξοδο για τους πολίτες όλου του κόσμου. Μεταξύ όλων των μοντέλων επιχειρηματικότητας, μόνο οι συνεταιρισμοί φέρνουν οικονομικούς πόρους μέσα από ένα πλαίσιο δημοκρατικού ελέγχου. Το συνεταιριστικό μοντέλο είναι ένας εμπορικά αποδοτικός και αποτελεσματικός τρόπος επιχειρηματικής δραστηριότητας που λαμβάνει υπόψη του ένα ευρύτερο φάσμα των ανθρώπινων αναγκών, σε βάθος χρόνου και με αξίες κατά τη λήψη των αποφάσεων. (Σχέδιο για μια συνεταιριστική δεκαετία, ICA-2013, μετάφραση ΔΙΚΤΥΟ Κ.Α.Π.Α.). 

Οι αγροτικοί συνεταιρισμοί είναι απαραίτητοι στην Ελλάδα, η οποία λόγω γεωμορφίας και ανάγκης για φροντίδα του περιβάλλοντος απαιτεί μικρές οικογενειακές αγροτικές εκμεταλλεύσεις, αλλά ταυτόχρονα χρειάζεται οικονομίες κλίμακος, οι οποίες μπορούν να επιτευχθούν μόνο με την εθελοντική συνεργασία των συνεταιρισμένων αγροτών, με όλη την αγροτική τους παραγωγή. 

Οι συνεταιρισμοί, ως δομή της Κοινωνικής Οικονομίας προαπαιτούν ύπαρξη ενεργού κοινωνίας. Η κοινωνική οικονομία είναι το κατ’ εξοχήν σωστότερο εργαλείο για την υποστήριξη της αγροτικής επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα. 

Σήμερα η αγροτική επιχειρηματικότητα στερείται (συστηματικά, ίσως και εσκεμμένα ….) βασικά συστατικά της ύπαρξής της, όπως είναι η ύπαρξη σταθερών χρήσεων γης για παραγωγή τροφής σε τοπικό επίπεδο, η αδειοδότηση όλων των αγροτικών επιχειρήσεων (σχεδόν το 80% των κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων στερούνται τέτοιας αδείας …), η επαρκής αγροτική εκπαίδευση με Αγροτικά Σχολεία Μαθητείας και η υποστήριξη της αγροτικής επιχειρηματικότητας με ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΕΠΙΜΕΛΗΤΗΡΙΟ. 

Οι «Συνεταιρισμοί για έναν ειρηνικό κόσμο» της Παγκόσμιας Ημέρας Συνεργατισμού Σάββατο, 4 Ιουλίου 2026, βρίσκουν την Ελλάδα με κάποια μορφώματα που ονομάζονται «Συνεταιρισμοί», αλλά δεν αναγνωρίζονται από την Διεθνή Συμμαχία Συνεργατιστών (ICA) και δεν γιορτάζονται στους πάνω από 3000 Αγροτικούς Συνεταιρισμούς, στους Καταναλωτικούς Συνεταιρισμούς, στις Κοινωνικές Συνεταιριστικές Επιχειρήσεις, στις ΚΥΓΕΩ (Κοινωνικά Υποστηριζόμενη Γεωργία), στις ΚοιΣΠΕ (Κοινωνικοί Συνεταιρισμοί Περιορισμένης Ευθύνης), στους Οικοδομικούς Συνεταιρισμούς, στους Προμηθευτικούς Συνεταιρισμούς (Φαρμακευτικούς, Υδραυλικών κλπ), τους Ενεργειακούς Συνεταιρισμούς κλπ.

Για την καταγραφή, Δημήτρης Μιχαηλίδης, ΑγροΝέα, AgroBus