Του Σπύρου Δέδογλου
Η ελληνική εξωτερική πολιτική απέναντι στην Τουρκία βρίσκεται σε μια από τις πιο κρίσιμες καμπές της σύγχρονης ιστορίας της. Η υπογραφή της «Διακήρυξης των Αθηνών» τον Δεκέμβριο του 2023 παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση ως η απαρχή μιας εποχής «ήρεμων νερών». Ωστόσο, η σκληρή πραγματικότητα στο Αιγαίο αποδεικνύει ότι τα νερά αυτά είναι κάθε άλλο παρά ήρεμα. Πίσω από την επίμονη προσκόλληση της Αθήνας σε αυτή τη μη δεσμευτική διακήρυξη, κρύβεται ένας ασφυκτικός εσωτερικός και εξωτερικός εκβιασμός: το μεταναστευτικό ζήτημα και ο φόβος του πολιτικού κόστους ενόψει εκλογών.
Το Μεταναστευτικό ως Όπλο και η Εκλογική Σκοπιμότητα
Η σύνδεση της ελληνικής υποχωρητικότητας με τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών δεν αποτελεί μια απλή θεωρία, αλλά μια λογική πολιτική ανάγνωση. Η Τουρκία έχει αποδείξει επανειλημμένα ότι χρησιμοποιεί τις προσφυγικές και μεταναστευτικές ροές ως υβριδικό όπλο πίεσης. Για την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη, η οποία βαδίζει προς την επόμενη εκλογική αναμετρηση, μια ξαφνική έξαρση των ροών στο Αιγαίο θα ήταν πολιτικά ολέθρια.
Ένα τέτοιο σενάριο θα κατέρριπτε πλήρως το κυβερνητικό αφήγημα περί «ασφαλών και θωρακισμένων συνόρων», προκαλώντας μαζική διαρροή ψηφοφόρων προς τα δεξιά και ακροδεξιά κόμματα. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η διατήρηση των ροών σε ελεγχόμενα επίπεδα μετατρέπεται σε αυτοσκοπό. Οι επικριτές της κυβέρνησης, μάλιστα, καταγγέλλουν ότι η ανάγκη για επικοινωνιακή διαχείριση του προβλήματος οδηγεί σε μια συστηματική προσπάθεια εξωραϊσμού της κατάστασης και απόκρυψης των πραγματικών στοιχείων των ροών.
Η «Γαλάζια Πατρίδα» Πνίγει τη Διακήρυξη των Αθηνών
Ενώ η Αθήνα επενδύει στο δόγμα της κατευναστικής διπλωματίας, η Άγκυρα δεν έχει υποχωρήσει ούτε εκατοστό από τις αναθεωρητικές της βλέψεις. Η Διακήρυξη των Αθηνών ουσιαστικά «πνίγηκε» στα βαθιά νερά του Αιγαίου λίγες μόλις ημέρες μετά την υπογραφή της. Η Τουρκία συνεχίζει να αμφισβητεί ανοιχτά και έμπρακτα τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας, μεταφέροντας το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» από τη ρητορική στην πράξη:
Το Μπλόκο στα Καλώδια: Η Άγκυρα επιχειρεί να επιβάλει καθεστώς συγκυριαρχίας, εμποδίζοντας την πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων για κρίσιμα ενεργειακά έργα (όπως η ηλεκτρική διασύνδεση), απαιτώντας παράνομα να ζητείται η δική της άδεια σε περιοχές που αυθαίρετα θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα.
Η Νομοθέτηση των Θαλάσσιων Πάρκων: Με πρόσφατα προεδρικά διατάγματα, η Τουρκία προχώρησε στη δημιουργία δικών της «θαλάσσιων πάρκων» στο Βόρειο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, εγκλωβίζοντας ελληνικά νησιά όπως η Λήμνος, η Σαμοθράκη και το Καστελλόριζο, σε μια προφανή προσπάθεια γκρίζων ζωνών.
Διαρκής Αμφισβήτηση Κυριαρχίας: Οι τουρκικές παραβιάσεις, οι υπερπτήσεις και η ευθεία απειλή κατά της κυριαρχίας των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου παραμένουν στο τραπέζι, αποδεικνύοντας ότι η Άγκυρα χρησιμοποιεί τον διάλογο μόνο ως προπέτασμα καπνού.
Μια Επικίνδυνη Ισορροπία
Η εμμονή στη Διακήρυξη των Αθηνών, παρά τις συνεχιζόμενες προκλήσεις, αποκαλύπτει μια παγίδα: η Ελλάδα φαίνεται να ανέχεται την τουρκική επιθετικότητα στον τομέα των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, προκειμένου να εξασφαλίσει μια πρόσκαιρη «ηρεμία» στο μεταναστευτικό που θα προστατεύσει τα εκλογικά ποσοστά της κυβέρνησης.
Όταν όμως η εξωτερική πολιτική μιας χώρας γίνεται όμηρος της εσωτερικής εκλογικής σκοπιμότητας, το τίμημα που πληρώνεται σε εθνική κυριαρχία κινδυνεύει να είναι μη αναστρέψιμο. Η στρατηγική των «ήρεμων νερών» έχει ήδη στερέψει από επιχειρήματα, αφήνοντας την Ελλάδα εκτεθειμένη απέναντι σε έναν γείτονα που δεν σταματά να διεκδικεί.
Τυχερό 10-9-2026
0 Σχόλια