Όταν η κάλπη γεμίζει, οι «αναντικατάστατοι» φεύγουν

 

Από το Βελιγράδι στη Βουδαπέστη: το αφήγημα της σταθερότητας τελείωσε 

Του Σπύρου Δέδογλου 

Για χρόνια, η εγχώρια πολιτική σκηνή κινείται γύρω από ένα σχεδόν εκβιαστικό αφήγημα: «Μπορεί να έχουν  γίνει λάθη, αλλά εναλλακτική δεν υπάρχει. Μόνο εμείς εγγυόμαστε τη σταθερότητα». Είναι το δόγμα που επιστρατεύει ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η κυβέρνησή του, ποντάροντας στην κόπωση και την παραίτηση της κοινωνίας.

Δεν είναι ελληνική πατέντα. Το ίδιο αφήγημα υπηρέτησε επί 14 χρόνια ο Αλέξανδρος Μπούτσιτς στη Σερβία και επί 16 ο Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία, έναν ηγέτη που η εγχώρια δεξιά συχνά θαύμαζε και, ίσως, μιμήθηκε στις μεθόδους. Και τα δύο έπεσαν μέσα σε έξι μήνες.

Τον Απρίλιο, στην Ουγγαρία, η προσέλευση άγγιξε το ιστορικό 79% και ο «ανίκητος» Όρμπαν παραδέχθηκε την ήττα. Χθες, στη Σερβία, η Φοιτητική Λίστα έβαλε τέλος σε μια ακλόνητη 14ετή κυριαρχία, με συμμετοχή γύρω στο 70%, την υψηλότερη εδώ και δεκαετίες. Η εναλλακτική υπάρχει πάντα, αρκεί να αποφασίσουν οι πολίτες. Και αποφασίζουν με έναν τρόπο: πηγαίνοντας στην κάλπη.

Η αλλαγή δεν γεννιέται σε κλειστά κομματικά γραφεία. Γεννιέται από τη μαζική κινητοποίηση της κοινωνίας.

Αν μεταφέρουμε αυτή την ανάγνωση στα καθ' ημάς, τα νούμερα λένε κάτι που το κυβερνητικό επιτελείο κρύβει πίσω από τα ποσοστά επί των εγκύρων. Στις ευρωεκλογές του 2024 η ΝΔ έχασε πάνω από ένα εκατομμύριο ψήφους σε σχέση με τις εθνικές εκλογές του 2023. Η μεγάλη αποχή λειτούργησε σαν παραμορφωτικός καθρέφτης, επιτρέποντας στο 28,3% να παρουσιάζεται ως κυριαρχία.

Ας κάνουμε μια απλή σύγκριση. Το 2012, στην κορύφωση της κρίσης, η ΝΔ της Αντώνης Σαμαρά είχε το ιστορικό της χαμηλό σε ποσοστό (18,8%). Επειδή όμως η συμμετοχή ήταν πολύ υψηλότερη, το ποσοστό αυτό αντιστοιχούσε σε περίπου 1,19 εκατομμύρια ψήφους. Το 2024, τη ΝΔ του Κυριάκου Μητσοτάκη ψήφισαν μόλις 1,12 εκατομμύρια.

Με απλά λόγια: με συμμετοχή ίδια με του 2012, η ​​ΝΔ θα βρισκόταν γύρω στο 17%. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έλαβε, σε απόλυτο αριθμό, τις λιγότερες ψήφους που έχει πάρει ποτέ η ΝΔ σε πανελλαδική κάλπη. (Η σύγκριση με διαφορετικούς τύπους εκλογών, δείχνει με ακρίβεια πόσο στηρίζεται όμως η κυριαρχία στην αποχή.)

Η κυβερνητική παντοδυναμία δεν βασίζεται σε πραγματική κοινωνική δυναμική, αλλά στη «γκρίζα ζώνη» της αδράνειας. Η Βουδαπέστη και το Βελιγράδι το αποδεικνύουν: κανένας ηγέτης δεν είναι πανίσχυρος όταν οι πολίτες επιστρέφουν μαζικά στην κάλπη. Η σταθερότητα δεν είναι άλλοθι για τη σταθερότητα και τη διαφθορά. Η πραγματική σταθερότητα γεννιέται από τη ζωντανή δημοκρατία.

Τυχερό 27-10 -2026