Στην πολιτική γεωγραφία των ημερών μας, ο όρος «Κέντρο» έχει προ πολλού απολέσει την παραδοσιακή, μετριοπαθή του σημασία. Στη θέση του έχει ξεπηδήσει το λεγόμενο «ακροκέντρο»: μια ιδεολογική τάση που λειτουργεί ως ντροπαλή Νεοδεξιά και που, σε καίρια ζητήματα καταστολής, δικαιωμάτων και κοινωνικών διεκδικήσεων, αγγίζει ακροδεξιές αποχρώσεις.
Το έναυσμα για αυτή τη συζητηση έδωσε ο καθηγητής Κοινωνιολογίας Γιώργος Σιακαντάρης με μια ανάρτησή του στα κοινωνικά δίκτυα. Έθεσε το δάχτυλο επί τον τύπον των ήλων: στην ερμηνεία των κοινωνικών εξεγέρσεων ανά τον κόσμο, οι σκληρότεροι επικριτές των λαϊκών αντιδράσεων δεν είναι οι θορυβώδεις εκπρόσωποι της παραδοσιακής Δεξιάς και Ακροδεξιάς. Όπως σημείωσε, «χειρότεροι είναι οι καθηγητές του Κέντρου». Πρόκειται για τους τεχνοκράτες της διανόησης που, οχυρωμένοι πίσω από έναν δήθεν ορθολογισμό, επιστρατεύουν το κλασικό: «Ναι μεν οι ανισότητες είναι μεγάλες, αλλά από την άλλη, ρε παιδί μου, αυτές οι λεηλασίες και οι καταστροφές;».
Η επιλεκτική αμνησία της «κεντρώας» ακαδημίας
Οι αναλυτές αυτοί, παρότι φέρουν ακαδημαϊκούς τίτλους, θα όφειλαν να γνωρίζουν «λίγο παραπάνω Ιστορία» και να μη λησμονούν τη βασική της νομοτέλεια: οι μεγάλες κοινωνικές τομές που γέννησαν τα δικαιώματα του σύγχρονου ανθρώπου δεν προήλθαν από ευγενικές συζητήσεις σε σαλόνια, αλλά μέσα από συγκρούσεις.
- Η Γαλλική Επανάσταση και η Βαστίλη: Έτσι γεννήθηκε το σύγχρονο δυτικό πρότυπο ελευθερίας, με βίαιες λεηλασίες, γκρέμισμα συμβόλων και την οργή των πεινασμένων μαζών.
- Η Παρισινή Κομμούνα του 1871: Ένα κορυφαίο πείραμα κοινωνικής ισότητας, που πνίγηκε στο αίμα από τις δυνάμεις της τότε «τάξης».
- Ο Μάης του '68: Ανέτρεψε τα συντηρητικά πρότυπα ζωής και άλλαξε τον πολιτισμικό χάρτη της Ευρώπης, μέσα από οδοφράγματα και γενικευμένες συγκρούσεις.
- Το ελληνικό 1821: Ακόμη και η δική μας Επανάσταση, στα μάτια των τότε «Μέτερνιχ» της Ιερής Συμμαχίας, καταδικάστηκε ως παράνομη εξέγερση κατά της νόμιμης εξουσίας.
Από το 1981 στο σήμερα: το νήμα της προοδευτικής απάντησης
Στο προηγούμενο άρθρο μας για το Faros-24 αναλύσαμε πώς η μεγάλη νίκη του ΠΑΣΟΚ το 1981 στηρίχθηκε στο σύνθημα της «λαϊκής συμμετοχής» και στην ανάγκη να έρθουν στο προσκήνιο οι «μη προνομιούχοι». Η λογική του ακροκέντρου επιχειρεί σήμερα το ακριβώς αντίθετο: να κρατήσει τους μη προνομιούχους στο περιθώριο, ποινικοποιώντας την οργή τους και βαφτίζοντας κάθε κοινωνική αντίδραση «περιθωριακή παρανομία».
Όταν η θεσμική ανισότητα διευρύνεται και οι κοινωνίες συμπιέζονται, η έκρηξη είναι ιστορικά αναμενόμενη. Το να απομονώνει κανείς τα παρεπόμενα μιας εξέγερσης για να ακυρώσει τα βαθύτερα αίτιά της δεν είναι επιστημονική ανάλυση· είναι πολιτική σκοπιμότητα.
Για να συγκροτηθεί ξανά ένας ισχυρός, ενιαίος προοδευτικός χώρος, όπως περιγράψαμε στην προηγούμενη ανάλυσή μας, πρέπει πρώτα να συγκρουστεί ιδεολογικά με το δήθεν αντικειμενικό ακροκέντρο. Η προοδευτική παράταξη οφείλει να σταθεί στο πλευρό της κοινωνικής πλειοψηφίας και όχι των σύγχρονων «Μέτερνιχ», που ζητούν κοινωνική ειρήνη πάνω στον τάφο των δικαιωμάτων.
0 Σχόλια