Γράφει ο Λάμπρος Παπαδής
Η παρουσίαση του βιβλίου «Ιθάκη» του Αλέξη Τσίπρα στη Λάρισα δεν ήταν μια τυπική πολιτική εκδήλωση. Ήταν μια σαφής δήλωση επιστροφής στο πεδίο της πολιτικής αντιπαράθεσης με όρους ουσίας και όχι επικοινωνιακών τεχνασμάτων. Σε μια περίοδο που η δημόσια συζήτηση κυριαρχείται από σλόγκαν, διαρροές και βολικές «αναλύσεις», ο Τσίπρας επέλεξε να μιλήσει καθαρά για το ποιο είναι σήμερα το πραγματικό διακύβευμα: ποιος κυβερνά, για ποιους και με ποιο σχέδιο.
Η επιλογή της Θεσσαλίας μόνο τυχαία δεν ήταν. Μια περιφέρεια που δοκιμάστηκε σκληρά από φυσικές καταστροφές, που είδε υποδομές να καταρρέουν και αγρότες να παλεύουν με το αυξημένο κόστος παραγωγής και την αβεβαιότητα. Εκεί ο Τσίπρας δεν αναλώθηκε σε γενικόλογες καταγγελίες. Μίλησε για την ανάγκη ανασυγκρότησης με σχέδιο, για αποκέντρωση αρμοδιοτήτων, για στήριξη της αγροτικής παραγωγής με θεσμικά εργαλεία, για ενεργειακές κοινότητες που θα μειώσουν το κόστος, για διαφάνεια στην αγορά ώστε να μπει τέλος στις στρεβλώσεις. Με άλλα λόγια, κατέθεσε πολιτική πρόταση.
Αυτό ακριβώς ενόχλησε. Διότι όταν η αντιπολίτευση μιλά με συγκεκριμένες θέσεις, δεν μπορεί εύκολα να εγκλωβιστεί σε εύκολες καρικατούρες. Έτσι, η απάντηση ήρθε από τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, ο οποίος έσπευσε να ανασύρει το 2015, τα capital controls και το τρίτο μνημόνιο, επιχειρώντας να καθηλώσει τη συζήτηση στο παρελθόν. Πρόκειται για μια γνώριμη τακτική: όταν δεν θέλεις να συζητήσεις για την ακρίβεια, τις ανισότητες και την αποδιάρθρωση του κοινωνικού κράτους σήμερα, αναμοχλεύεις επιλεκτικά το χθες.
Το ζήτημα, όμως, δεν είναι ιστορικό. Είναι βαθιά πολιτικό. Όταν ένας κεντρικός τραπεζίτης επιλέγει να τοποθετηθεί με τρόπο που ευθυγραμμίζεται εμφανώς με το κυβερνητικό αφήγημα, η συζήτηση για τη θεσμική ουδετερότητα δεν μπορεί να αποφεύγεται. Και όταν η παρέμβαση αυτή φιλοξενείται σε πλατφόρμες όπως η ''Ομάδα Αλήθειας'', που λειτουργεί ως μηχανισμός κομματικής υπεράσπισης της κυβέρνησης, τότε το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο καθαρό: δεν μιλάμε για ουδέτερη τεχνοκρατική άποψη, αλλά για πολιτική επιλογή.
Η κυβέρνηση, αντί να απαντήσει επί της ουσίας στις προτάσεις που κατατέθηκαν στη Λάρισα, προτίμησε τη γνώριμη συνταγή της στοχοποίησης και της διαστρέβλωσης. Η «Ομάδα Αλήθειας» ανέλαβε τον ρόλο του πρόθυμου αναμεταδότη, αναπαράγοντας αποσπασματικές φράσεις και παλαιά αφηγήματα, σε μια προσπάθεια να διαμορφωθεί εκ νέου ένα κλίμα φόβου. Όμως η κοινωνία του 2026 δεν είναι η κοινωνία του 2015. Οι πολίτες βιώνουν καθημερινά την πίεση των τιμών, την απορρύθμιση της εργασίας, την αίσθηση ότι η ανάπτυξη αφορά λίγους και ισχυρούς.
Ο Τσίπρας, στην ομιλία του, δεν επιχείρησε να ωραιοποιήσει το παρελθόν. Αντίθετα, μίλησε για την ανάγκη συλλογικής προσπάθειας, για μια προοδευτική πλειοψηφία που δεν θα βασίζεται σε προσωποκεντρικά σχήματα αλλά σε προγραμματική συμφωνία. Το «μαζί μπροστά» που τόνισε δεν είναι σύνθημα επιστροφής στην εξουσία. Είναι πρόταση πολιτικής ανασύνθεσης απέναντι σε μια κυβέρνηση που επενδύει συστηματικά στην επικοινωνιακή υπεροπλία και στη συσκότιση.
Η αιχμή κατά του Στουρνάρα και της κυβέρνησης δεν ήταν προσωπική. Ήταν υπενθύμιση ότι οι θεσμοί οφείλουν να λειτουργούν με διακριτούς ρόλους και ότι η δημοκρατία δεν αντέχει τη συγχώνευση εξουσιών, έστω και άτυπη. Ήταν επίσης ένα μήνυμα πως η πολιτική αντιπαράθεση πρέπει να γίνεται με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης και προοπτικής, όχι με ανακύκλωση φόβων.
Η «Ιθάκη» στη Λάρισα σηματοδότησε κάτι ουσιαστικό: την προσπάθεια να επανέλθει στο κέντρο της δημόσιας συζήτησης η πολιτική ως σύγκρουση ιδεών και προγραμμάτων. Αν αυτό προκαλεί τόσο έντονη αντίδραση από την κυβέρνηση και τους επικοινωνιακούς της βραχίονες, είναι γιατί αναγνωρίζουν ότι η μονοφωνία τους δεν είναι πλέον αυτονόητη. Και σε μια δημοκρατία, η αμφισβήτηση της μονοφωνίας είναι πάντα η αρχή μιας νέας διαδρομής.

0 Σχόλια