Η Περιφερειακή Αρχή ΑΜΘ «υπογράφει» την περιβαλλοντική υποβάθμιση του Πρίνου – Πολιτική φυγομαχία και μεθοδεύσεις πίσω από την έγκριση της αποθήκευσης CO2

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΘΕΜΑ: Η Περιφερειακή Αρχή ΑΜΘ «υπογράφει» την περιβαλλοντική υποβάθμιση του Πρίνου – Πολιτική φυγομαχία και μεθοδεύσεις πίσω από την έγκριση της αποθήκευσης CO2

Σε μια μαύρη μέρα για το περιβάλλον και την ασφάλεια των πολιτών της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, η Περιφερειακή Αρχή επέλεξε να αγνοήσει την επιστημονική τεκμηρίωση, την αρχή της προφύλαξης και τη βούληση της τοπικής κοινωνίας, υπερψηφίζοντας τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τη μονάδα αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο.

Παρά τη σωρεία τεχνικών κενών που παρουσιάστηκαν στην αναλυτική εισήγησή μας —από την επαγόμενη σεισμικότητα και την επικινδυνότητα των παλαιών γεωτρήσεων, μέχρι την άμεση απειλή για το τουριστικό προϊόν της Θάσου και της Καβάλας— η πλειοψηφία λειτούργησε ως «τροχονόμος» επιχειρηματικών συμφερόντων.

Η «εξαφάνιση» των Συμβούλων της Καβάλας

Προκαλεί αλγεινή εντύπωση και αποτελεί μέγιστο πολιτικό ολίσθημα η στάση των περιφερειακών συμβούλων της Καβάλας της πλειοψηφούσας παράταξης. Την ώρα που κρινόταν το μέλλον του τόπου τους, επέλεξαν την οδό της «εξαφάνισης». Η αντικατάστασή τους στην Επιτροπή από συμβούλους άλλων περιοχών, προκειμένου να διασφαλιστεί το «ναι» στο έργο, αποτελεί μια προσχηματική και αντιδημοκρατική μεθόδευση που εκθέτει ανεπανόρθωτα την Περιφερειακή Αρχή. Φαίνεται πως η ευθύνη απέναντι στους Καβαλιώτες ήταν βαρύτερη από την υποταγή στην κομματική γραμμή.

Μέτωπο Αντίστασης

Απέναντι σε αυτή την περιβαλλοντική «ωρολογιακή βόμβα», υψώθηκε ένα στιβαρό μέτωπο λογικής και ευθύνης. Μετά την τεκμηριωμένη εισήγησή μου, το έργο καταψήφισαν επίσης οι περιφερειακοί σύμβουλοι:

• Πολίτης Αλέξανδρος

• Δαλκίτσης Χαράλαμπος

• Δελησταμάτης Βασίλειος

Οι ανωτέρω, τιμώντας τον θεσμικό τους ρόλο, αρνήθηκαν να δώσουν «λευκή επιταγή» σε ένα έργο που μετατρέπει τον Κόλπο της Καβάλας σε πειραματικό πεδίο αποθήκευσης ρύπων, μόλις λίγα μίλια από τις ακτές μας.

Η Δέσμευσή μας

Η έγκριση των περιβαλλοντικών όρων λόγω της αριθμητικής πλειοψηφίας της Περιφερειακής Αρχής δεν αποτελεί το τέλος του δρόμου. Με τις προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας και τις αναφορές στο Ευρωκοινοβούλιο σε εξέλιξη, ο αγώνας για την προστασία του φυσικού μας κεφαλαίου συνεχίζεται.

Το CO2 είναι βαρύτερο από τον αέρα, αλλά η πολιτική ευθύνη για αυτή την απόφαση είναι ακόμα πιο ασήκωτη. Οι πολίτες της Καβάλας και της Θάσου έχουν μνήμη και θα κρίνουν αυστηρά εκείνους που, στην κρίσιμη στιγμή, επέλεξαν τη σιωπή και την αποχή αντί της υπεράσπισης του τόπου τους.

Για την 
«Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία»

Ηλιόπουλος Στέργιος
Λυμπεράκης Δημήτρης

H  εισήγησή του Στέργιου Ηλιόπουλου προς την Επιτροπή Περιβάλλοντος, η οποία ενσωματώνει την τεχνική τεκμηρίωση, τις οικολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις, καθώς και τη στρατηγική αποδόμησης των επιχειρημάτων της εταιρείας.

---

ΠΡΟΣ: Επιτροπή Περιβάλλοντος & Χωρικού Σχεδιασμού Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας & Θράκης ΘΕΜΑ: Αρνητική Εισήγηση για την Τροποποίηση της ΑΕΠΟ και την Αδειοδότηση του έργου «Μονάδα Αποθήκευσης CO2 στον Πρίνο» της EnEarth (Όμιλος Energean)

Αξιότιμα μέλη της Επιτροπής,

Υπό την ιδιότητά μου ως Περιφερειακός Σύμβουλος, καταθέτω την παρούσα αρνητική εισήγηση σχετικά με το έργο γεωλογικής αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα στον Πρίνο. Η θέση μου βασίζεται στην αρχή της προφύλαξης (άρθρο 191 ΣΛΕΕ) και στην πεποίθηση ότι το έργο αυτό αποτελεί μια «περιβαλλοντική και κοινωνική ωρολογιακή βόμβα» για την περιοχή μας.

1. Τεχνική Ασάφεια και Γεωλογική Επικινδυνότητα

Το έργο παρουσιάζει σοβαρά τεχνικά ελλείμματα που καθιστούν την ασφάλεια της αποθήκευσης αβέβαιη:

• Σεισμικός Κίνδυνος: Η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ) κατατάσσει αυθαίρετα την περιοχή στη χαμηλή σεισμική ζώνη Ι, αγνοώντας ιστορικούς σεισμούς άνω των 7 Richter (π.χ. Δράμα 1829) και την ύπαρξη ενεργών ρηγμάτων όπως της Ξάνθης-Καβάλας και του Βορείου Αιγαίου.

• Επαγόμενη Σεισμικότητα: Η εισπίεση CO2 υπό υψηλή πίεση μπορεί να προκαλέσει σεισμικά συμβάντα, όπως συνέβη στο έργο Salah στην Αλγερία που εγκαταλείφθηκε.

• Ακεραιότητα Ταμιευτήρα: Ο Πρίνος είναι ένα «καταπονημένο» κοίτασμα με 76 γεωτρήσεις, εκ των οποίων οι 12 είναι ήδη υψηλού κινδύνου για διαρροή και οι 28 «ανεκτού» κινδύνου. Η χρήση παλαιών γεωτρήσεων (σχεδιασμένων για εξόρυξη και όχι για αιώνια αποθήκευση) αποτελεί την κύρια πηγή διαρροών διεθνώς.

2. Οικολογικές Επιπτώσεις και Απειλή για το Φυσικό Κεφάλαιο

Το έργο χωροθετείται εντός της προστατευόμενης περιοχής Natura 2000 (GR1150014):

• Οξίνιση και Βιοποικιλότητα: Μια διαρροή CO2 στη θάλασσα θα προκαλέσει οξίνιση των υδάτων, καταστρέφοντας τα θαλάσσια οικοσυστήματα και τα αλιευτικά πεδία του Κόλπου της Καβάλας.

• Ρύπανση Υδροφορέων: Υφίσταται κίνδυνος αλατοποίησης του πόσιμου νερού της Θάσου λόγω της πίεσης που ασκείται στα αλατούχα στρώματα, καθώς και κίνδυνος έκλυσης βαρέων μετάλλων.

3. Κοινωνικό-Οικονομικό Έλλειμμα και Κίνδυνοι Υγείας

• Εγγύτητα στις Ακτές: Σε αντίθεση με έργα στη Βόρεια Θάλασσα που απέχουν 150 χλμ. από τις ακτές, ο Πρίνος απέχει μόλις 4 μίλια από τη Θάσο και 8 από την Καβάλα.

• Αδυναμία Εκκένωσης: Η ΜΠΕ παραδέχεται ακτίνα θνησιμότητας 1% στα 780-1000 μέτρα. Σε περίπτωση ατυχήματος το καλοκαίρι, η εκκένωση χιλιάδων τουριστών είναι πρακτικά αδύνατη, γεγονός που θα καταστρέψει την οικονομική βάση του νησιού.

• Δημοκρατικό Έλλειμμα: Η διαβούλευση ήταν προσχηματική, ερήμην της τοπικής κοινωνίας, ενώ η ΜΠΕ αποσύρθηκε βιαστικά από το ηλεκτρονικό σύστημα.

---

Αποδόμηση των Επιχειρημάτων της Εταιρείας 

Α) Επιχείρημα Εταιρείας: «Το έργο έχει λάβει θετική γνωμοδότηση από την ΕΕ (DG CLIMA) και είναι έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI).»

• Απάντηση: Η γνωμοδότηση της DG CLIMA είναι μη δεσμευτική και αφορά το προσχέδιο της άδειας, όχι την τελική ασφάλεια του έργου. Η ένταξη στα PCI δεν αποτελεί πιστοποιητικό απουσίας κινδύνου, αλλά ένδειξη πολιτικής βούλησης για την «κλιματική παράταση» των ορυκτών καυσίμων. Απαιτούμε ανεξάρτητες γνωμοδοτήσεις από τρίτους ερευνητές χρηματοδοτούμενους από την Πολιτεία και όχι από την εταιρεία.

Β) Επιχείρημα Εταιρείας: «Η νέα εξέδρα ΩΜΕΓΑ εξασφαλίζει τον πλήρη διαχωρισμό και την ασφάλεια.»

• Απάντηση: Η κατασκευή νέας εξέδρας 500 μέτρα μακριά είναι ομολογία αποτυχίας του αρχικού σχεδιασμού και παραδοχή ότι οι κίνδυνοι στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις είχαν υποτιμηθεί. Επιπλέον, η νέα εξέδρα εισάγει πρόσθετες επιπτώσεις (διαταραχή βυθού, αύξηση θαλάσσιας κυκλοφορίας) που δεν είχαν αξιολογηθεί επαρκώς.

Γ) Επιχείρημα Εταιρείας: «Οι αποστάσεις κινδύνου είναι περιορισμένες και δεν απειλούν οικισμούς.»

• Απάντηση: Η παραδοχή ακτίνας θνησιμότητας έως 1000 μέτρα πάνω από τη θάλασσα αποτελεί άμεση απειλή για την αλιεία, τα σκάφη αναψυχής και τα πλοία υποστήριξης. Το CO2 είναι βαρύτερο από τον αέρα και σε συνθήκες άπνοιας μπορεί να δημιουργήσει θανατηφόρα στρώματα στην επιφάνεια της θάλασσας πριν προλάβει να διασκορπιστεί.

Δ) Επιχείρημα Εταιρείας: «Το έργο βοηθά στην κλιματική αλλαγή.»

• Απάντηση: Η τεχνολογία CCS στον Πρίνο χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για τη μέγιστη δυνατή παράταση χρήσης ορυκτών καυσίμων. Τα κονδύλια ύψους 1 δις € θα έπρεπε να κατευθυνθούν σε ΑΠΕ μικρής κλίμακας, αποθήκευση σε μπαταρίες και προστασία των δασών μας, λύσεις με μηδενικό κίνδυνο για την τοπική κοινωνία.

Συμπέρασμα

Ως Περιφερειακός Σύμβουλος, σας καλώ να λάβετε υπόψη τις προσφυγές στο ΣτΕ και την αναφορά στο Ευρωκοινοβούλιο. Το έργο στερείται κοινωνικής αποδοχής (social license to operate) και εγκυμονεί κινδύνους που η περιφέρειά μας δεν μπορεί να αναλάβει.

Εισηγούμαι την απόρριψη της τροποποίησης της ΑΕΠΟ και την παύση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης.

Για την 
«Ανεξάρτητη Ενωτική Πρωτοβουλία»

Ηλιόπουλος Στέργιος