Γράφει ο Σπύρος Δέδογλου
Στη σύγχρονη πολιτική θεωρία, η πρωτεύουσα πόλη ορίζεται ως η «κεφαλή» ενός κράτους: ο θεσμικός, διοικητικός και πνευματικός φάρος που καθοδηγεί και εμπνέει την περιφέρεια. Στην Ελλάδα, ωστόσο, η Αθήνα έχει προ πολλού απολέσει αυτόν τον ευγενή ρόλο. Με περισσότερο από τον μισό πληθυσμό της χώρας συγκεντρωμένο στο λεκανοπέδιο, η πρωτεύουσα έχει μετατραπεί σε μια ιδιότυπη «πολιτική μαύρη τρύπα». Αντί να λειτουργεί ως ατμομηχανή εθνικής ανάπτυξης, λειτουργεί ως η μεγαλύτερη εκλογική πελατεία του πολιτικού συστήματος, καταβροχθίζοντας πόρους σε βάρος της ελληνικής περιφέρειας.
Το Παράδοξο του Υδροκεφαλισμού και η Κάλπη
Το μέγεθος της Αττικής δεν αποτελεί απλώς πολεοδομικό πρόβλημα, αλλά δομική στρέβλωση της δημοκρατίας μας. Στο ελληνικό εκλογικό σύστημα, οι μεγάλες περιφέρειες της πρωτεύουσας εκλέγουν τη μερίδα του λέοντος των βουλευτών. Εδώ κρίνονται οι εκλογές, εδώ αναδεικνύονται οι κυβερνήσεις.
Για το πολιτικό προσωπικό της χώρας, η Αθήνα δεν είναι μια πόλη που πρέπει να διοικηθεί με μακροπρόθεσμο όραμα, αλλά μια δεξαμενή ψήφων που πρέπει διαρκώς να ικανοποιείται. Το αποτέλεσμα είναι ένας ακραίος πολιτικός επαρχιωτισμός: το κέντρο αποφάσεων ενδιαφέρεται πρωτίστως για την καθημερινότητα και την ευαρέσκεια του Αθηναίου ψηφοφόρου, αδιαφορώντας για την ερήμωση της υπόλοιπης χώρας. Η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε ένα ιδιότυπο «κράτος-πόλη», όπου η περιφέρεια αντιμετωπίζεται ως αποικία.
Η Πρόκληση των Υποδομών: Δισεκατομμύρια στο Λεκανοπέδιο, Ψίχουλα στην Επαρχία
Η πελατειακή αυτή σχέση αποτυπώνεται ανάγλυφα στον τρόπο με τον οποίο κατανέμονται τα δημόσια και ευρωπαϊκά κονδύλια για έργα υποδομής. Οι προτεραιότητες σοκάρουν:
Το Μετρό της Ακαδημίας: Στο κέντρο της Αθήνας δαπανώνται δισεκατομμύρια ευρώ για τη Γραμμή 4. Χαρακτηριστικό παράδειγμα πλεονασμού είναι ο σχεδιαζόμενος σταθμός στην Ακαδημίας, ο οποίος απέχει μόλις ένα λεπτό με τα πόδια από τον ήδη υπάρχοντα σταθμό «Πανεπιστήμιο». Ένα έργο τεράστιου κόστους, χωρίς πραγματική συγκοινωνιακή αναγκαιότητα, την ώρα που η Σιδηροδρομική Εγνατία —ένα έργο πνοής και τεράστιας γεωπολιτικής σημασίας που θα συνέδεε τη Θεσσαλονίκη με τα λιμάνια της Καβάλας, και της Αλεξανδρούπολης παραμένει στα χαρτιά.
Η Σήραγγα της Ηλιούπολης: Προωθούνται οδικά έργα εκατομμυρίων, όπως η υπόγεια σήραγγα Ηλιούπολης, με προφανή στόχο τη γρήγορη σύνδεση με τη μεγάλη ιδιωτική επένδυση του Ελληνικού. Την ίδια στιγμή, ο Έβρος και η Θράκη, οι πιο ευαίσθητες εθνικά περιοχές της χώρας, στερούνται βασικών υποδομών. Με τα χρήματα μιας και μόνο αστικής σήραγγας, θα μπορούσαν να ολοκληρωθούν όλα τα απαραίτητα φράγματα και αρδευτικά έργα στον Έβρο, θωρακίζοντας την περιοχή από τις πλημμύρες και αναζωογονώντας την αγροτική παραγωγή.
Από 10ο Μέλος της ΕΟΚ, στον Κίνδυνο του Ουραγού της Ε.Ε
Καμία ανεπτυγμένη χώρα στον κόσμο δεν κατάφερε να ευημερήσει μακροπρόθεσμα έχοντας μια υπανάπτυκτη και εγκαταλελειμμένη περιφέρεια. Η αποτυχία της Ελλάδας να επιτύχει εσωτερική σύγκλιση μεταξύ κέντρου και επαρχίας είναι ο κύριος λόγος που υστερούμε έναντι των υπόλοιπων ευρωπαϊκών κρατών.
Μπήκαμε στην ευρωπαϊκή οικογένεια ως το 10ο μέλος της ΕΟΚ με τεράστιες προσδοκίες, και σήμερα, εξαιτίας αυτού του υδροκεφαλικού μοντέλου, κινδυνεύουμε να διολισθήσουμε οικονομικά και κοινωνικά στην 27η θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όταν τα χρήματα της Ευρώπης ξοδεύονται για να διευκολύνουν την τσιμεντοποιημένη καθημερινότητα της Αθήνας αντί να παράγουν πλούτο στην περιφέρεια , η χώρα δεν αναπτύσσεται· απλώς συντηρεί την παρακμή της.
Το Δημογραφικό ως Εθνική Απειλή
Η μετατροπή της Αθήνας σε πολιτική πελατεία τροφοδοτεί άμεσα τη μεγαλύτερη βόμβα στα θεμέλια του έθνους: το δημογραφικό. Όταν ένας νέος στην περιφέρεια δεν έχει πρόσβαση σε ποιοτικές θέσεις εργασίας, σύγχρονα νοσοκομεία και αξιοπρεπείς συγκοινωνίες, η φυγή είναι μονόδρομος. Είτε θα διογκώσει περαιτέρω το λεκανοπέδιο είτε θα μεταναστεύσει στο εξωτερικό.
Η ερήμωση των παραμεθόριων περιοχών δεν είναι πλέον μόνο οικονομικό πρόβλημα, είναι ζήτημα εθνικής ασφάλειας. Η παραγωγική ανασυγκρότηση της περιφέρεια και η συγκράτηση του πληθυσμού της, έπρεπε να είναι η πρώτη εθνική προτεραιότητα.
Για αυτό:
Η Αθήνα πρέπει να πάψει να αντιμετωπίζεται ως μια απέραντη εκλογική πελατεία που καταναλώνει το μέλλον της χώρας. Η αλλαγή αυτού του μοντέλου δεν είναι μια ρομαντική επιδίωξη, αλλά ανάγκη επιβίωσης. Αν δεν σπάσει ο κύκλος του αθηνοκεντρισμού, αν δεν μεταφερθούν πόροι και εξουσίες στην περιφέρεια για την παραγωγή πραγματικού πλούτου, η Αθήνα θα συνεχίσει να διογκώνεται μέχρι να καταρρεύσει από το ίδιο της το βάρος, συμπαρασύροντας ολόκληρη την Ελλάδα στην παρακμή.
Τυχερό 5-10-2026
0 Σχόλια