Εφ' όλης της ύλης συνέντευξη του Γιώργου Σιακαντάρη στο SR με μηνύματα για όλους και για όλα.
Στην εκτίμηση ότι είναι μύθος πως το Κέντρο δίνει νίκες επιμένει ο Δρ. Κοινωνιολογίας και συγγραφέας, Γιώργος Σιακαντάρης. Μιλώντας στο SR, ο συγγραφέας του μανιφέστου του Ινστιτούτου Τσίπρα υπογραμμίζει με νόημα ότι «η Αριστερά κερδίζει το Κέντρο, μόνο όταν πείθει πως πρωτίστως είναι Αριστερά ή αντίστοιχα η Δεξιά όταν πείθει πως πρωτίστως είναι Δεξιά». «Ο μύθος του Κέντρου κόβει και δεν δίνει ψήφους», τονίζει ο κ. Σιακαντάρης, ενώ αποτιμώντας το εκλογικό αποτέλεσμα στις ΗΠΑ, βάζει στην εξίσωση και την ψήφο του «αρνητικού κομματισμού».
Κληθείς να σχολιάσει τις τελευταίες δημοσκοπήσεις και αν αυτές σηματοδοτούν ότι «ανοίγει» η μάχη της δεύτερης θέσης, ο Γιώργος Σιακαντάρης επιμένει ότι «δεν έχει κάποιο νόημα η μάχη της δεύτερης θέσης», προσθέτοντας ότι «η μάχη της πρώτης θέσης είναι το παν». Παραλλήλως, διαφωνεί με το να αναλώνονται η ΕΛΑΣ και το ΠΑΣΟΚ σε έναν «ανούσιο μεταξύ τους πόλεμο» και υπογραμμίζει τον ρόλο που θα μπορούσαν να παίξουν τα ινστιτούτα των δύο κομμάτων στον «διάλογο για φρέσκες ιδέες».
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟΝ ΓΙΩΡΓΟ ΜΕΛΙΓΓΩΝΗ
Σε πρόσφατο άρθρο σας στα ΝΕΑ περιγράψατε πώς η ΕΛΑΣ αλλά και το ΠΑΣΟΚ “κρατούν” στα χέρια τους το προβάδισμα της ΝΔ, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι αν αφήσουν στην άκρη την αμφισημία των προτάσεών τους, τα πράγματα μπορεί να αλλάξουν. Οι “γωνίες”, όμως, στις θέσεις και τις προτάσεις, δεν προκαλούν και αντισυσπειρώσεις;
Αυτό είναι ένας άλλος μύθος που έχει επικρατήσει στο δημόσιο διάλογο, όπως και αυτός που θέλει τις νίκες να τις φέρνει το Κέντρο. Σίγουρα στην εποχή των πολυσυλλεκτικών κομμάτων αυτό ίσχυε σε κάποιο βαθμό. Όπως ίσχυε και η ιδέα της κατάρρευσης των μεγάλων αφηγήσεων. Σήμερα όμως η όξυνση των ανισοτήτων, η καθοδική κοινωνική και ατομική κινητικότητα, οι χαμηλές προσδοκίες για το μέλλον, η αίσθηση ανασφάλειας δημιουργεί την ανάγκη κομμάτων με σαφή ταυτότητα, δηλαδή κομμάτων που θα έχουν σαφή θέση και μέτωπα στον άξονα Αριστερά-Δεξιά. Από την άλλη, αλήθεια, είναι υπαρκτός ο κίνδυνος ένας τέτοιος λόγος να μη δημιουργεί «κοινά» αυτοδυναμίας. Γι’ αυτό και εδώ αναδεικνύεται η ανάγκη συμμαχιών, οι οποίες πολλές φορές οδηγούν και σε νέα κομματικά μορφώματα.
Είπατε πως δεν ισχύει πλέον, σε αυτή την εποχή των οξυμένων ανισοτήτων, ότι “οι εκλογές κερδίζονται στο Κέντρο”; Πώς το εννοείτε;
Πίσω από την άποψη που θέλει το Κέντρο να δίνει τις νίκες, κρύβεται η ιδεολογική ηγεμονία της κυριαρχίας των αγορών, όπως αυτή εκφράζεται από το «δεν υπάρχει εναλλακτική». Ιδέα που απομάκρυνε τα μεσαία και κατώτερα κοινωνικά στρώματα από την πέραν του Κέντρου Αριστερά. Έτσι παντού στην Ευρώπη η λεγόμενη «βραχμανική Αριστερά» κέρδιζε το μειοψηφικό Κέντρο, αλλά έχανε την πλειοψηφική Αριστερά. Στην Ελλάδα για παράδειγμα κεντρώο δηλώνει μόνο το 20%, ενώ ένα 40% αυτοπροσδιορίζεται ως αριστερό και κεντροαριστερό και το άλλο 40% δηλώνει δεξιό και ακροδεξιό. Τι να το κάνεις, αν κερδίσεις το 20%, ακόμη και όλο, και χάσεις το 40%; Ενώ αν κερδίσεις ακόμη και ένα 25% με 30% από τα αριστερά σου, τότε το Κέντρο θα συγκλίνει προς εσένα. Το κατανοούν πολύ καλά αυτό, αλλά πολλές φορές εκ των υστέρων, τα κόμματα που ξεκινούν αριστερά και στην πρεμούρα τους στη συνέχεια να κερδίσουν το Κέντρο, εγκαταλείπουν σταδιακά τις αριστερές θέσεις τους. Βλέπουν τότε να έχουν διαρροή στα αριστερά τους και να μη κερδίζουν τίποτα από το Κέντρο. Μάλλον ανάποδα είναι τα πράγματα από τον μύθο πως «το Κέντρο φέρνει νίκες». Η Αριστερά κερδίζει το Κέντρο, μόνο όταν πείθει πως πρωτίστως είναι Αριστερά ή αντίστοιχα η Δεξιά όταν πείθει πως πρωτίστως είναι Δεξιά. Ο μύθος του Κέντρου κόβει και δεν δίνει ψήφους.
«Στην Ελλάδα για παράδειγμα κεντρώο δηλώνει μόνο το 20%, ενώ ένα 40% αυτοπροσδιορίζεται ως αριστερό και κεντροαριστερό και το άλλο 40% δηλώνει δεξιό και ακροδεξιό. Τι να το κάνεις, αν κερδίσεις το 20%, ακόμη και όλο, και χάσεις το 40%; Ενώ αν κερδίσεις ακόμη και ένα 25% με 30% από τα αριστερά σου, τότε το Κέντρο θα συγκλίνει προς εσένα.»
Κατά τη γνώμη σας, ο ευρύς χαρακτήρας της νίκης των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ οφείλεται και στην ριζοσπαστικοποίηση του Δημοκρατικού κόμματος μέσω της ενίσχυσης της “σοσιαλιστικής” πτέρυγάς του ή το χάος που προκάλεσε ο Τραμπ ήταν… αρκετό από μόνο του;
Αυτό που συνέβη στις ΗΠΑ επιβεβαιώνει όσα σας είπα πιο πάνω για το Κέντρο. Τι εννοώ; Είναι σαφές πως επί Τραμπ οι ανισότητες οξύνθηκαν όσο ποτέ άλλοτε στις ΗΠΑ, αν και βεβαίως αυτές αυξάνονται συνεχώς από το 1980 και μετά. Ο Τραμπ υποτίθεται πως ήρθε για να κάνει ξανά μεγάλη τη λεγόμενη Αμερική της «ζώνης της Σκουριάς», την περιοχή επτά βορειοανατολικών και μεσοδυτικών Πολιτειών των ΗΠΑ, η οποία υπήρξε το ιστορικό επίκεντρο της αμερικανικής βαριάς βιομηχανίας και η οποία από τα τέλη του 20ού αιώνα, βιώνει έντονη οικονομική παρακμή, αποβιομηχάνιση και πληθυσμιακή συρρίκνωση. Ε, έκανε ακριβώς τα αντίθετα. Η αλλοπρόσαλλη πολιτική του με τους δασμούς, ο πόλεμος στο Ιράν, η σαφή στήριξη των υπερπλούσιων των νέων τεχνολογικών εταιρειών και των χρηματιστηριακών κολοσσών έκανε ακόμη πιο σκούρο όχι μόνο αυτό το κομμάτι των ΗΠΑ, αλλά όλη τη χώρα. Λογικό ήταν να χάσει αυτές τις Πολιτείες, οι περισσότερες των οποίων ήταν προπύργια των Ρεπουμπλικάνων. Οι Πολιτείες του Μίσιγκαν, του Οχάιο, της Πενσυλβάνια, του Γουισκόνσιν και του Ιλινόις που ήταν κατακόκκινες (Ρεπουμπλικάνοι) στις προεδρικές εκλογές έγιναν μπλε (Δημοκρατικοί), αλλά και οι υπόλοιπες ΗΠΑ κινήθηκαν στο ίδιο μήκος κύματος. Βεβαίως σ’ αυτό συνέβαλε και το γεγονός πως στο Δημοκρατικό Κόμμα υπήρξαν φωνές που το πίεσαν να εγκαταλείψει τις δήθεν κεντρώες πολιτικές και να εστιάσει στην καθημερινότητα (στέγη, μισθοί, κατοικία, ιατρική περίθαλψη, παιδεία) των Αμερικανών. Αυτά όλα συνέβαλαν στην ήττα του Τραμπ. Σ’ αυτήν όμως συνέβαλε και κάτι άλλο. Υποστηρίζω πως οι εκλογές στον δυτικό κόσμο και όχι μόνο στις ΗΠΑ, λόγω της απουσίας μεγάλων αφηγήσεων, γίνονται στη βάση του αρνητικού κομματισμού. Ψηφίζω δηλαδή τον αντίπαλο του κόμματος που μισώ και όχι το κόμμα στο οποίο πιστεύω. Αυτό κάνει τα πολιτικά συστήματα ιδιαιτέρως ρευστά και ασταθή. Αυτό βλέπουμε τώρα στις ΗΠΑ.
Θα βλέπετε στις τελευταίες μετρήσεις αφενός ότι δεν ενισχύονται τα ποσοστά της ΕΛΑΣ, αφετέρου ότι έχει μειωθεί η απόσταση της ΕΛΑΣ με το ΠΑΣΟΚ. Τί συμβαίνει; Ανοίγει ξανά η μάχη της δεύτερης θέσης;
Δεν νομίζω πως η μάχη της δεύτερης θέσης έχει κάποιο νόημα. Η μάχη της πρώτης θέσης είναι το παν. Στον αθλητισμό στο μυαλό των ανθρώπων μένει ο πρώτος. Ο δεύτερος και ο τρίτος ξεχνιούνται την επόμενη ημέρα. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στην πολιτική. Κακά τα ψέματα όμως, όπως έχει διαμορφωθεί σήμερα το πολιτικό μας σύστημα, ενώ υπάρχει ένα κλίμα άρνησης της κυβέρνησης και των πολιτικών της, δεν φαίνεται να υπάρχει ένα σαφές μήνυμα για το ποιος θέλουν οι πολίτες να κυβερνήσει. Ζούμε σ’ αυτό που ο Μαρξ ονόμαζε «αναχρονιστικό θέατρο σκιών». ΕΛΑΣ και ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ καλούνται να μεταβάλλουν αυτό το «αναχρονιστικό θέατρο» σε πραγματικό πολιτικό σκηνικό αμφισβήτησης της κυβερνητικής πολιτικής. Και αυτό δεν μπορεί να γίνει, αν αυτά εστιάζουν σ’ ένα ανούσιο μεταξύ τους πόλεμο. Εδώ ο ρόλος της ΕΛΑΣ είναι ουσιωδέστερος, αφού αυτή δημιουργήθηκε στη βάση της σύγκλισης σοσιαλδημοκρατών, ριζοσπαστών αριστερών και αριστερών οικολόγων.
Πώς μπορεί να διαχειριστεί ο Αλέξης Τσίπρας την ανάγκη για ένταξη πεπειραμένων πολιτικών στελεχών στην ΕΛΑΣ, χωρίς όμως να δοθεί η αίσθηση ενός “ΣΥΡΙΖΑ 2.0”;
Πολιτική, καλή πολιτική, κάνεις πάντα βασισμένος τόσο στην εμπειρία όσο και στην ανανέωση. Το κύριο όμως για την επιτυχία είναι και τα δυο αυτά σκέλη να έχουν φρέσκιες ιδέες. Τις φρέσκιες ιδέες καλείται να διαχειριστεί ο Αλέξης Τσίπρας.
Πλέον, με την τροπή που έχουν πάρει τα πράγματα, όλα τα κόμματα του προοδευτικού τόξου κατεβαίνουν στις εκλογές χωριστά και αυτό δεν φαίνεται να μπορεί να αλλάξει. Άρα τί; Θα συζητάτε στην τρίτη τετραετία της ΝΔ τί πήγε λάθος ή θα πρέπει η ΕΛΑΣ, το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ, η ΝΕΑΡ να “το δουν αλλιώς” ενόψει των -πιθανότατων- επαναληπτικών εκλογών;
Πιστεύω πως ήδη έχω απαντήσει πιο πάνω σ’ αυτή την ερώτηση. Μόνο έξι λέξεις θα προσθέσω: Διάλογος, διάλογος, διάλογος για φρέσκιες ιδέες. Εδώ τον μείζονα λόγο έχουν οι επιστήμονες, οι διανοούμενοι, οι πολίτες και όχι τα πολιτικά στελέχη, ίσως και τα ινστιτούτα των δυο κομμάτων, όπως επανειλημμένα έχω τονίσει.
«Επιθυμώ να διατηρώ την αυτονομία της σκέψης και της κριτικής όλων όσων – σωστά ή λάθος- βλέπω πως δεν ικανοποιούν τα δικά μου κριτήρια για την πολιτική»
Και μία προσωπική ερώτηση: η εμπλοκή σας στο Ινστιτούτο Τσίπρα και η συγγραφή του μανιφέστου σάς έφερε σε δύσκολη θέση κάθε φορά που προβαλλόταν κάποια θέση ή ανάρτησή σας που δεν ευθυγραμμιζόταν απαραίτητα με τις θέσεις της ΕΛΑΣ; Και, εν τέλει, με ποια από τις δύο ιδιότητες αισθάνεστε πιο άνετα; Εκείνη του πολιτικού στελέχους της ΕΛΑΣ ή εκείνη του πολιτικού αναλυτή-αρθρογράφου;
Ο άνθρωπος στις αστικές κοινωνίες έχει δυο ιδιότητες. Αυτή του πολίτη και αυτή του ιδιώτη. Ο Μαρξ θεωρούσε τον πολίτη ως το μέλος μιας κοινότητας και τον ιδιώτη ως το ιδιοτελή, αδιάφορο για την πολιτική και εστιασμένο μόνο στην αγορά άνθρωπο. Ο Γκράμσι αντιθέτως θεωρούσε πως στην κοινωνία των ιδιωτών διαμορφώνεται η πολιτική ηγεμονία. Αν και ο Μαρξ είναι ο αγαπημένος μου διανοητής, στο θέμα αυτό είμαι πιο κοντά στον επίσης αγαπημένο μου Γκράμσι. Ως μαρξικός πολίτης λοιπόν θεωρώ πως ο τόπος έχει την ανάγκη ενός ισχυρού κόμματος (μιας κοινότητας πολιτών) που θα συσπειρώσει την πέρα του κέντρου κυβερνώσα Αριστερά και ως τέτοιο κόμμα θεωρώ την ΕΛΑΣ. Γι’ αυτό και ως στρατευμένος πολίτης την στηρίζω. Αλλά ως μέλος της γκραμσιανής κοινωνίας των ιδιωτών επιθυμώ να διατηρώ την αυτονομία της σκέψης και της κριτικής όλων όσων – σωστά ή λάθος- βλέπω πως δεν ικανοποιούν τα δικά μου κριτήρια για την πολιτική.
Εξάλλου και ο Αλέξης Τσίπρας όταν ρωτήθηκε για το θέμα στη Θεσσαλονίκη απάντησε: «Ο κ. Σιακαντάρης με δική του και δική μου επιλογή δεν είναι στέλεχος της ΕΛΑΣ, δεν συμμετέχει σε κανένα από τα όργανά μας. Ο ίδιος θέλησε να έχει τη δυνατότητα της έκφρασης των προσωπικών του απόψεων χωρίς να τις ζυγίζει στο πλαίσιο των συλλογικών αποφάσεων. Αυτός είναι ένας από τους πολλούς διανοούμενους και επιστήμονες που είναι δίπλα μας, κάθε φορά που καλά κάνει και εκφράζει τις απόψεις του δεν πρέπει να τον ενοχλείτε και να τον ρωτάτε εάν ρώτησε τον Τσίπρα».
0 Σχόλια